Arama Sonuçları

Son dönemlerde sıkca konuşulan konulardan biri de "Psikolojik Güvenlik" . Bu Kavram Prof. Amy Edmonson tarafından yazılan ve 2018 yılında yazılan " The Fearless Organization: Creating Psychological Safety in the Workplace for Learning, Innovation and Growth" ile daha fazla gündeme gelmiştir. Konuya destek verebileceğini düşündüğüm 2 kitap geldi aklıma; Korku Kültürü - Doğan Cüceloğlu ve Korku Kültürü - Frank Füredi. Bunlardan aldığım notlar ile 2018'de Edmondson'ın görüşlerini karşılaştırmaya ve bütünleştirmeye çalıştım. Önce kısaca kitaplara göz atalım. The Fearless Organization: Creating Psychological Safety in the Workplace for Learning, Innovation and Growth - Amy Edmondson Edmondson, A. C. (2018). The fearless organization: Creating psychological safety in the workplace for learning, innovation, and growth . John Wiley & Sons. Amy Edmondson'un "The Fearless Organization" kitabı, iş yerinde psikolojik güvenliğin önemini ve bunun çalışan performansı ve inovasyon üzerindeki etkilerini inceler. Edmondson, psikolojik güvenliği çalışanların kendilerini rahatça ifade edebildikleri, hata yapmaktan korkmadıkları ve risk alarak yenilik yapabildikleri bir ortam olarak tanımlar. Değindiği ana konular Psikolojik Güvenliğin Gücü:  Edmondson, psikolojik güvenliğin neden önemli olduğunu ve organizasyonların başarılı olması için nasıl bir temel oluşturduğunu açıklar. Psikolojik güvenliğin, çalışanların fikirlerini ve endişelerini dile getirmelerini kolaylaştırarak, yenilikçi ve problem çözme yeteneklerini artırdığını savunur. Araştırma ve Uygulamalar:  Kitap, psikolojik güvenliğin iş yerlerinde nasıl ölçüldüğünü ve farklı sektörlerde nasıl uygulandığını ele alır. Edmondson, çeşitli vaka çalışmaları ile psikolojik güvenliğin iş yerinde nasıl sağlanabileceğini ve sürdürülebileceğini gösterir. Liderlerin Rolü:  Edmondson, liderlerin psikolojik güvenliği nasıl teşvik edebileceği ve organizasyonlarında bu kültürü nasıl oluşturabileceği konusunda stratejiler sunar. Liderlerin açık iletişimi teşvik etmeleri, geri bildirim süreçlerini iyileştirmeleri ve hatalardan öğrenme kültürünü benimsemeleri gerektiğini vurgular Korku Kültürü - Doğan Cüceloğlu Cüceloğlu, D. (2006). Korku kültürü . Remzi Kitabevi. Doğan Cüceloğlu'nun "Korku Kültürü" kitabı, toplum ve iş yerinde korkunun nasıl yayıldığını ve bunun bireyler ve organizasyonlar üzerindeki olumsuz etkilerini tartışır. Cüceloğlu, korku kültürünün bireylerin yaratıcılığını ve içsel motivasyonunu nasıl baskıladığını analiz eder. Değindiği ana konular Korku ve Güvensizlik:  Kitap, korku kültürünün kökenlerini ve bireylerin davranışlarını nasıl şekillendirdiğini inceler. Korku, bireylerin otoriteyi memnun etmek için hareket etmelerine ve risk almaktan kaçınmalarına neden olur. İçsel Motivasyonun Zayıflaması:  Cüceloğlu, korku kültürünün bireylerin içsel motivasyonunu nasıl zayıflattığını ve bunun sonucunda iş yerinde verimliliğin ve yaratıcılığın düştüğünü açıklar. Bireyler, sadece dışsal motivasyonlarla hareket ettiklerinde, uzun vadede performans düşer. Korku Kültürünün Sonuçları:  Kitap, korku kültürünün toplumsal ve bireysel sonuçlarını ele alır. Cüceloğlu, bireylerin özgüvenlerinin azalması ve psikolojik sağlığın bozulması gibi olumsuz etkiler üzerinde durur . Korku Kültürü - Frank Füredi Furedi, F. (1997). Culture of fear: Risk-taking and the morality of low expectation . Cassell. Kitap Tanıtımı: Frank Füredi'nin "Korku Kültürü" kitabı, modern toplumda güvenliğe verilen aşırı önemin ve risk almanın azalmasının toplumsal ve bireysel etkilerini araştırır. Füredi, güvenlik arayışının yenilik ve deney yapma isteğini nasıl baltaladığını ve bunun sonucunda toplumsal ilerlemenin yavaşladığını savunur. Değindiği ana konular Güvenlik Arayışı:  Füredi, modern toplumda güvenlik arayışının nasıl bir saplantı haline geldiğini ve bunun bireylerin davranışlarını nasıl şekillendirdiğini tartışır. Güvenlik arayışı, bireylerin risk almaktan kaçınmalarına ve yenilik yapma isteğini kaybetmelerine neden olur. Risk ve Yenilik:  Kitap, risk almanın ve yenilik yapmanın bireysel ve toplumsal ilerleme için ne kadar önemli olduğunu vurgular. Füredi, aşırı güvenlik arayışının bu yetenekleri nasıl baltaladığını örneklerle açıklar. Toplumsal ve Bireysel Sonuçlar:  Füredi, güvenlik arayışının bireyler ve toplum üzerindeki olumsuz etkilerini inceler. Bu etkiler arasında toplumsal ilerlemenin yavaşlaması, bireylerin özgüven kaybı ve yaratıcı düşünme yeteneğinin azalması sayılabilir. Bu Üç Kitabın Psikolojik Güvenlik Açısından Ortak ve Birbirini Destekleyen Yanları Psikolojik Güvenlik ve İnovasyon Psikolojik güvenlik, iş yerinde inovasyonun temel taşıdır. Edmondson, psikolojik güvenliğin olmadığı ortamlarda çalışanların fikirlerini ifade etmekten ve risk almaktan çekindiğini vurgular. Bu durum, yenilikçi fikirlerin ortaya çıkmasını engeller. Korku kültürü, inovasyonu engeller. Cüceloğlu, korku kültürünün bireyleri otoriteyi memnun etmeye odaklandığını ve bu durumun yenilikçi düşünmeyi baskıladığını belirtir. Aşırı güvenlik arayışı ve riskten kaçınma, inovasyonu engeller. Füredi, modern toplumda güvenliğe verilen aşırı önemin, bireylerin yenilik yapma kapasitesini baltaladığını savunur. Korku Kültürü ve Performans Psikolojik güvenlik, yüksek performans ve iş birliği için gereklidir. Edmondson, psikolojik güvenliğin yokluğunun çalışanların performansını düşürdüğünü ve iş birliğini engellediğini savunur. Korku kültürü, performansı ve motivasyonu olumsuz etkiler. Cüceloğlu, korku kültürünün bireylerin performansını ve motivasyonunu düşürdüğünü savunur. Güvenlik arayışı, performansı olumsuz etkiler. Füredi, güvenlik arayışının bireylerin performansını ve yenilik yapma isteğini düşürdüğünü savunur. İçsel Motivasyon Edmondson, psikolojik güvenliğin sağlandığı ortamlarda çalışanların kendilerini ifade etmekte ve işlerine daha fazla katkıda bulunmakta özgür hissedeceklerini belirtir. Cüceloğlu, korku kültürünün bireylerin içsel motivasyonunu düşürdüğünü savunur. Füredi, aşırı güvenlik arayışının bireylerin risk almasını ve yaratıcı düşünmesini engellediğini savunur. Sonuç Bu üç kitap, iş yerinde psikolojik güvenliğin ve korku kültürünün etkilerini farklı açılardan ele alırken, birçok ortak ve birbirini destekleyen fikir sunar. Psikolojik güvenlik, bireylerin kendilerini ifade etmelerini, hatalarını kabul etmelerini ve yenilik yapmalarını teşvik ederken, korku kültürü bu yetenekleri bastırır ve performansı düşürür. Ancak, güvenlik kavramının farklı yorumlanışı ve korkunun motivasyon üzerindeki etkileri konularında fikir ayrılıkları mevcuttur. Bu farklılıklar, güvenlik ve korkunun iş yerindeki rolünü daha derinlemesine anlamamızı sağlar.

Sarah Green Carmichael yazısını Psikolojik Güvenlik açısından değerlendirme Boeing'in karşı karşıya kaldığı problemler, yönetimde "kapım her zaman açık" yaklaşımının Boeing'in karşılaştığı sorunlar, organizasyonlardaki psikolojik güvenliğin önemini bir kez daha gözler önüne seriyor. Psikolojik güvenlik, çalışanların endişelerini, hatalarını ve fikirlerini çekinmeden paylaşabildikleri bir ortam yaratmaktır. Ancak Boeing örneğinde, bu tür bir ortamın eksikliği ciddi sorunlara yol açmıştır. Şimdi, bu durumu psikolojik güvenlik açısından değerlendirelim. 1. Açık Kapı Politikası ve Gerçek Katılım Eksikliği "Kapım her zaman açık" yaklaşımı, yöneticilerin çalışanlarına her zaman ulaşılabilir olduklarını ifade etmeleri anlamına gelir. Ancak, bu yaklaşım genellikle yeterli değildir. Çalışanların gerçekten konuşabilmeleri ve endişelerini dile getirebilmeleri için daha fazlasına ihtiyaç vardır. Boeing'de, çalışanların endişelerini ve uyarılarını dile getirdikleri halde, bu uyarıların dikkate alınmadığı görülüyor. Bu durum, açık kapı politikasının yeterli olmadığını ve yöneticilerin aktif olarak çalışanların endişelerini dinlemeleri ve ciddiye almaları gerektiğini gösteriyor. 2. Korku Kültürü ve Sessizliğin Maliyeti Boeing'in yaşadığı sorunların temelinde, çalışanların gerçeği söylemekten korktukları bir kültür yatmaktadır. Bu korku kültürü, hataların ve endişelerin dile getirilmesini engeller ve ciddi sorunların çözülmeden kalmasına neden olur. Psikolojik güvenlik eksikliği, Boeing gibi büyük bir şirketin ciddi hatalar yapmasına ve bu hataların sonucunda büyük kayıplar yaşamasına yol açabilir. 3. Psikolojik Güvenliğin Sağlanmaması ve Sonuçları Psikolojik güvenlik, çalışanların hatalarını ve endişelerini çekinmeden paylaşabilecekleri bir ortam yaratmakla ilgilidir. Boeing örneğinde, çalışanların endişelerini dile getirdikleri halde bu endişelerin dikkate alınmadığı ve gerekli önlemlerin alınmadığı görülmektedir. Bu durum, organizasyonda psikolojik güvenliğin sağlanmadığını ve çalışanların kendilerini güvende hissetmediklerini gösterir. Sonuç olarak, önemli uyarılar göz ardı edilmiş ve ciddi sonuçlara yol açmıştır. 4. Liderlik ve Kültürün Rolü Boeing'deki liderler, çalışanların endişelerini dinlemek ve bu endişeleri ciddiye almak konusunda yetersiz kalmışlardır. Psikolojik güvenlik, liderlerin çalışanlarına açık ve dürüst olmalarını teşvik eden bir kültür yaratmalarını gerektirir. Boeing'deki liderler, bu tür bir kültürü yaratmakta başarısız olmuş ve sonuç olarak organizasyonda büyük problemler ortaya çıkmıştır. 5. Yapısal Sorunlar ve Sistemik İyileştirme Boeing örneğinde, yapısal sorunların ve yönetimsel eksikliklerin sistemik olarak ele alınmaması, sorunların daha da büyümesine neden olmuştur. Psikolojik güvenlik, sadece bireysel çabalarla değil, aynı zamanda sistemik iyileştirmelerle sağlanabilir. Boeing'deki sorunlar, yapısal değişiklikler ve sistematik iyileştirmeler yapılmadan çözülememiştir. Sonuç Boeing'in yaşadığı problemler, psikolojik güvenliğin bir organizasyonun başarısı ve sürdürülebilirliği için ne kadar önemli olduğunu göstermektedir. "Kapım her zaman açık" yaklaşımı, çalışanların kendilerini güvende hissetmeleri ve endişelerini dile getirmeleri için yeterli değildir. Psikolojik güvenliğin sağlanması, liderlerin aktif olarak dinlemesi, çalışanların endişelerini ciddiye alması ve yapısal iyileştirmelerin yapılması ile mümkündür. Boeing örneği, tüm organizasyonlar için önemli bir ders niteliğindedir: Psikolojik güvenlik sağlanmadığında, sonuçlar hem insan kaynakları hem de finansal açıdan çok büyük olabilir. Carmichael, S. G. (2024, March 29). Boeing heard the warnings. It just didn't listen. Bloomberg Opinion .

Ticari havayollarında kaptan pilot olarak görev yapmak, büyük sorumluluklar gerektiren bir rolü üstlenmektir. Uçuş emniyeti ve yolcuların güvenliği, ekip içerisindeki iletişim ve işbirliği ile doğrudan ilişkilidir. Bu bağlamda, psikolojik güvenlik kavramı, uçuş ekiplerinin performansını artırmada ve riskleri minimize etmede kritik bir rol oynar. NASA Challenger felaketi, BP’nin Deepwater Horizon petrol sızıntısı ve Volkswagen emisyon skandalı gibi büyük felaketlerin altında yatan temel nedenlerden biri, insanların gerçeği söylemekten korkmasıdır. Bu örnekler, psikolojik güvenliğin eksikliğinin, karar alma süreçlerini ve ekip performansını nasıl olumsuz etkilediğini açıkça göstermektedir. Havacılık sektöründe, ekip üyelerinin çekinmeden endişelerini dile getirebilmeleri, olası sorunları önceden tespit etmek ve müdahale etmek açısından hayati öneme sahiptir. Bu önemli konuda Psikolojik Güvenlik İnşa Etmenin Yolları şöyle sıralanabilir. Merakı Teşvik Edin Microsoft'un CEO'su Satya Nadella, şirket kültürünü "her şeyi bilenler"den "her şeyi öğrenenler"e dönüştürdü. Bu yaklaşım, uçuş ekiplerinde de uygulanabilir. Kaptan pilotlar olarak, ekip üyelerine sürekli olarak soru sormayı ve bilinmeyenleri keşfetmeyi teşvik etmelisiniz. Örneğin, bir uçuş sırasında herhangi bir olağandışı durumla karşılaşıldığında, zaman olduğu sürece nedenlerini anlamak için sorular sormak ve farklı perspektifleri dinlemek önemlidir. Hatalarınızla Barışık Olun Hataların açıkça paylaşılması, öğrenme ve gelişim için fırsatlar sunar. Kendi hatalarınızı ekibinizle paylaşarak, onların da hatalarını gizlememeleri için cesaretlendirebilirsiniz. Örneğin, bir uçuş sonrası brifingde, yaptığınız küçük bir hatayı ve bundan ne öğrendiğinizi paylaşarak, diğer ekip üyelerinin de benzer şekilde davranmalarını teşvik edebilirsiniz. Sessiz Seslere Kulak Verin Uçuş ekiplerinde genellikle bazı üyeler daha sessiz ve çekingen olabilir. Bu kişilerin de düşüncelerini ve endişelerini dile getirebilmeleri için onlara fırsat tanımalısınız. Örneğin, bir uçuş öncesi toplantıda, sessiz kalan bir ekip üyesine doğrudan sorular yönelterek görüşlerini paylaşmasını isteyebilirsiniz. Sadık Muhalefeti Teşvik Edin Ekip içi tartışmaların ve farklı görüşlerin ifade edilmesinin önünü açın. En iyi kararlar, yüksek entelektüel sürtünme ile düşük sosyal sürtünmenin birleşimiyle alınır. Bir karar alırken, ekip üyelerine, "Bu konuda neyi kaçırıyor olabilirim?" gibi sorular sorarak, onların görüşlerini almaktan çekinmeyin. Çirkin Gerçeklere ve 'Aptal' Sorulara İyi Yanıt Verin Bir ekip üyesi size olumsuz bir durumla ilgili bilgi verdiğinde, bu durumu ciddiye alın ve pozitif bir yaklaşım sergileyin. Örneğin, bir uçuş sırasında bir kabin görevlisi size bir problem bildirdiğinde, bu durumu küçümsemek yerine, "Bunu hemen bana bildirdiğin için teşekkür ederim. Çözüm için ne yapabiliriz?" diyerek yaklaşın. İnsanlara Cesur Olmanın Getirilerini Gösterin Ekip üyelerinin cesur davranışlarının ödüllendirildiğini hissetmeleri gerekir. Örneğin, bir uçuş sırasında yaşanan bir sorun sonrası, sorunu zamanında ve doğru bir şekilde bildiren ekibinize övgüde bulunun ve onların bu davranışlarının önemini vurgulayın. İçeriden Dışarıya Liderlik Edin Kaptan pilot olarak, kendi güveniniz ve cesaretinizle ekibinize örnek olun. Kendi kırılganlıklarınızı göstermekten çekinmeyin ve ekip üyelerinizin de aynı şekilde davranmalarını teşvik edin. Bu yaklaşım, ekip içerisindeki güveni artıracak ve herkesin en iyi performansını sergilemesini sağlayacaktır. Sonuç Psikolojik güvenlik, uçuş ekiplerinin performansını artırmanın ve riskleri minimize etmenin anahtarıdır. Kaptan pilotlar olarak, ekip üyelerinizin kendilerini güvende hissetmelerini sağlamak ve açık iletişimi teşvik etmek, hem uçuş emniyetini artırır hem de ekip ruhunu güçlendirir. Unutmayın, cesaret ve güvenlik el ele gider. Cesur liderlik, sadece kriz anlarında değil, her an ekiplerin performansını ve dayanıklılığını artıran bir güçtür. Tüm bunların ötesinde kültürü bu konularda göz önünde tutmalıyız. Kaynak: Warrell, M. (2023, August 15). People aren’t candid for a reason. It feels too risky. Seven ways leaders can build psychological safety. Forbes .

Avustralyalı psikolog Nick Haslam tarafından ortaya atılan "Kavram Yozlaşması" (Concept Creep) terimi, son yıllarda psikolojik kavramların hem daha küçük veya daha önemsiz vakalara uygulanacak şekilde aşağı doğru hem de yeni ve kavramsal olarak ilgisiz fenomenleri kapsayacak şekilde dışa doğru genişlemesini ifade eder (Haslam, 2016). Bu genişlemeyi, "bağımlılık", "travma", "istismar" ve "güvenlik" gibi terimlerin yayılmasında gözlemleyebiliriz. Güvenlik ve Psikolojik Güvenlik: 20. yüzyılın büyük bir bölümünde "güvenlik" kelimesi neredeyse tamamen fiziksel güvenliği ifade ediyordu. Ancak 1980'lerin sonlarında "duygusal güvenlik" terimi daha yaygın hale geldi ve 1985'ten 2010'a kadar bu terimin kullanımı hızla artarak bir artış gösterdi (Haidt, 2024). Psikolojik Güvenliğin Önemi: Psikolojik güvenlik, bir grubun üyelerinin fikirlerini ifade ederken cezalandırılmayacaklarına veya aşağılanmayacaklarına dair paylaşılan inanç anlamına gelir, böylece insanlar fikirlerini paylaşmak ve tartışmak konusunda risk alabilirler. Psikolojik güvenlik, sağlıklı bir iş yeri kültürünün en iyi göstergelerinden biridir. Psikolojik olarak güvenli bir grupta, üyeler birbirleriyle fikir ayrılığına düşebilir ve birbirlerinin fikirlerini saygılı bir şekilde eleştirebilirler. Bu, fikirlerin değerlendirilme şeklidir (Edmondson, 1999). Güvenlikçiliğin Genişlemesi: Güvenlik kavramı, Gen Z ve çevresindeki birçok eğitimci ve terapist arasında o kadar genişlemişti ki, yaygın ve tartışılmaz bir değer haline geldi. Haidt ve Lukianoff, bu durumu "güvenlikçilik" olarak tanımlamışlardır: "Güvenliğin kutsal bir değer haline geldiği, bu nedenle insanların diğer pratik ve ahlaki kaygılar gerektirdiğinde ödün vermeye istekli olmadıkları bir kültür veya inanç sistemi" (Lukianoff & Haidt, 2018). Örneklerle Psikolojik Güvenlik ve Kavram Yozlaşması: Eğitim Ortamları:  Öğrenciler, oyun alanında güvenlikçilikle büyütüldüklerinde, sınıflarında, yurtlarında ve kampüs etkinliklerinde de bunu beklemeye başlarlar. Bu, eğitim ortamında karşılıklı eleştiriyi ve fikir ayrılığını zorlaştırır, çünkü öğrenciler "tetiklenmeme" hakkına sahip olduklarını düşünürler. Çalışma Ortamları:  Psikolojik güvenliğin yüksek olduğu çalışma ortamlarında, çalışanlar yenilikçi ve yaratıcı çözümler üretebilirler çünkü fikirlerini özgürce ifade edebilirler. Ancak, güvenlikçilik kavramının genişlemesi, çalışanların birbirlerini eleştirmekten kaçınmasına ve dolayısıyla yeniliklerin ve iyileştirmelerin azalmasına yol açabilir (Edmondson, 2004). Sonuç Psikolojik güvenlik, fikirlerin açıkça ifade edilmesi ve tartışılması için kritik öneme sahiptir. Ancak, güvenlikçilik kavramının genişlemesi, bu tür açık iletişimi ve eleştiriyi engelleyebilir. Bu durum, hem eğitim hem de çalışma ortamlarında yenilikçiliği ve gelişimi olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle, psikolojik güvenliğin korunması ve güvenlikçiliğin olumsuz etkilerinin dengelenmesi için dikkatli olunmalıdır. Amy Edmondson'ın Jonathan Haidt'in The Anxious Generation Kitabı ile ilgili Yorumları Haidt'in olumlu sosyal gelişimin nüanslarını göstermek için  Psikolojik Güvenlik konusundaki çalışmalarımı nasıl birleştirdiğini özellikle takdir ediyorum. Çocukların aynı anda hem desteklendiği hem de zorlandığı, aşağılanma veya reddedilme korkusu olmadan kişilerarası riskler alabilecekleri ortamları teşvik etmek, yetişkin olarak gelişmek için ihtiyaç duydukları yaşam derslerini öğrenmelerine yardımcı olur.  Kaynakça Edmondson, A. C. (1999). Psychological safety and learning behavior in work teams. Administrative Science Quarterly, 44 (2), 350-383. Edmondson, A. C. (2004). Psychological safety, trust, and learning in organizations: A group-level lens. In R. M. Kramer & K. S. Cook (Eds.), Trust and distrust in organizations: Dilemmas and approaches  (pp. 239-272). Russell Sage Foundation. Haslam, N. (2016). Concept creep: Psychology's expanding concepts of harm and pathology. Psychological Inquiry, 27 (1), 1-17. Haidt, J. (2024). The anxious generation: How the great rewiring of childhood is causing an epidemic of mental illness . Penguin Press. Lukianoff, G., & Haidt, J. (2018). The coddling of the American mind: How good intentions and bad ideas are setting up a generation for failure . Penguin Press.

Günümüzün hızlı ve karmaşık yaşam tarzı, birçok insanı uzun süreli stresin pençesine sürüklüyor. Bu durum hem zihinsel hem de fiziksel açıdan yıkıcı sonuçlara yol açabiliyor. Stres, baş ağrısı, depresyon, bağışıklık sistemi zayıflaması gibi birçok farklı fiziksel belirtiye neden olabilir. Bunlar şöyle sıralanabilir. 1. Baş Ağrıları, Depresyon veya Anksiyete, Unutkanlık, İnme Riskinin Artması Baş Ağrıları:  Sürekli iş stresi yaşayan bir çalışan, sık sık baş ağrısı çekebilir. Bu ağrılar gerilim tipi veya migren tipi olabilir. Depresyon veya Anksiyete:  Finansal sorunlar yaşayan biri, zamanla depresyon veya anksiyete belirtileri gösterebilir. Bu belirtiler arasında üzüntü, umutsuzluk, sinirlilik, konsantrasyon zorluğu ve uyku problemleri yer alabilir. Unutkanlık:  Yüksek stres altında çalışan bir yönetici, zamanla unutkanlık yaşamaya başlayabilir. Bu durum, önemli randevuları unutmak, anahtarları kaybetmek veya kelimeleri hatırlamakta zorlanmak gibi problemlere yol açabilir. İnme Riski:  Stres, kan basıncını ve kolesterol seviyelerini yükselterek inme riskini artırır. Örneğin, sürekli stresli bir iş ortamında çalışan biri, inme riskiyle karşı karşıya kalabilir. 2. Kas Ağrıları ve Yorgunluk, Egzama veya Sedef Hastalığının Alevlenmesi Kas Ağrıları ve Yorgunluk:  Sürekli olarak bilgisayar başında çalışan biri, boyun ve omuz ağrıları yaşayabilir. Ayrıca, kronik yorgunluk ve halsizlik gibi belirtiler de gösterebilir. Egzama veya Sedef Hastalığının Alevlenmesi:  Stresli bir yaşam tarzı sürdüren bir kişi, egzama veya sedef hastalığı gibi cilt problemlerinin kötüleştiğini görebilir. Bu durum, kaşıntı, kızarıklık ve ciltte pullanma gibi belirtilere yol açabilir. 3. Sivilce ve Yüz Kızarıklıkları Sivilce:  Sınav döneminde yoğun stres altında olan bir öğrenci, yüzünde daha fazla sivilce çıkabilir. Bu durum, hormon dengesinin bozulması ve yağ bezlerinin aşırı çalışması nedeniyle oluşabilir. Yüz kızarıklıkları:  Stresli bir işte çalışan bir birey, yüzünde kızarıklık, yanma hissi ve damarlarda genişleme gibi belirtileri yaşayabilir. 4. Soğuk Algınlığı veya Grip Olma Olasılığının Artması Bağışıklık Sistemi Zayıflaması:  Sürekli stres altında olan bir sağlık çalışanı, daha sık hastalanabilir. Bu durum, bağışıklık sisteminin zayıflaması ve enfeksiyonlara karşı direncin azalması nedeniyle oluşur. 5. Yüksek Tansiyon veya Kalp Krizi Riskinin Artması Yüksek Tansiyon:  Stresli bir işte çalışan bir yönetici, yüksek tansiyon riskiyle karşı karşıya kalabilir. Bu durum, kalp ve damar hastalıklarına yol açabilir. Kalp Krizi:  Aile içi problemler ve finansal zorluklar nedeniyle sürekli stres altında olan biri, kalp krizi riski taşıyabilir. 6. İshal veya Kabızlık Sindirim Sorunları:  İş yerinde sürekli stres yaşayan bir çalışan, mide bulantısı, ishal veya kabızlık gibi sindirim problemleri yaşayabilir. 7. Şeker Hastalığı Riskinin Artması Diyabet:  Sürekli olarak finansal stres altında olan bir birey, zamanla diyabet geliştirebilir. Bu durum, kronik yüksek kan şekeri seviyelerine yol açabilir. 8. Kilo Alma veya Kilo Kaybı, Mide Sorunları Kilo Değişimleri:  Stresli bir dönemden geçen bir öğrenci, aşırı yemek yiyerek kilo alabilir veya iştah kaybı yaşayarak kilo verebilir. Mide Sorunları:  İş yerinde yoğun stres yaşayan bir çalışan, mide yanması veya ülser gibi 9. Cinsel Problemler Libido Kaybı:  Uzun süreli stres altında olan bir çift, cinsel yaşamlarında sorunlar yaşayabilir. Bu durum, cinsel isteksizlik, erken boşalma veya sertleşme problemleri gibi problemlere yol açabilir. Stresle Başa Çıkmak İçin Öneriler Stres, modern yaşamın kaçınılmaz bir parçasıdır. Ancak, stresin olumsuz etkilerini azaltmak için yapabileceğimiz birçok şey var. İşte size bazı öneriler: Düzenli Egzersiz:  Egzersiz yapmak, stresi azaltmanın en etkili yollarından biridir. Haftada en az 150 dakika orta tempolu egzersiz yapmayı hedefleyin. Yeterli Uyku:  Uyku eksikliği, stresi artırabilir. Her gece 7-8 saat uykuya dalmaya çalışın. Sağlıklı Beslenme:  Sağlıklı beslenmek, stresle başa çıkmak için gerekli enerjiyi sağlar. Sebze, meyve, tam tahıllar ve yağsız proteinler bakımından zengin bir beslenme düzeni benimseyin. Rahatlama Teknikleri:  Yoga, meditasyon veya nefes egzersizleri gibi rahatlama teknikleri stresi azaltmaya yardımcı olabilir. Zaman Yönetimi: Zamanınızı iyi yönetmek, stresi azaltmanın önemli bir yoludur. Yapmanız gerekenleri planlayın ve önceliklendirin. Destek Alın:  Aileniz ve arkadaşlarınızla konuşun veya bir terapistten veya danışmandan profesyonel destek alın. Sonuç Uzun süreli stres, birçok farklı fiziksel belirtiye yol açabilir. Bu belirtileri fark etmek ve stresi yönetmek için gerekli adımları atmak önemlidir. Düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme, rahatlama teknikleri ve zaman yönetimi gibi yöntemler stresi azaltmaya ve genel sağlığınızı iyileştirmeye yardımcı olabilir. Unutmayın, stresle başa çıkmak bir süreçtir ve sabırlı olmanız gerekir.

Jonathan Haidt, New York Üniversitesi Stern İşletme Okulu'nda sosyal psikoloji profesörüdür. Ahlaki psikoloji ve politik psikoloji alanındaki çalışmaları ile tanınır. Öne Çıkan Kitapları: The Righteous Mind (2012): Ahlaki kararların psikolojik temellerini inceler. The Coddling of the American Mind (2018): Gençlerin artan kırılganlığını ve güvenlikçilik kültürünü ele alır. The Anxious Generation (2024) Jonathan Haidt'in The Anxious Generation kitabında, dijital teknolojilerin gençlerin ruh sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerini inceler. Haidt, sosyal medya ve akıllı telefon kullanımının gençlerde artan anksiyete, depresyon ve sosyal yoksunluğa nasıl katkıda bulunduğunu açıklıyor ve bu sorunları çözmek için toplumsal ve bireysel düzeyde alınması gereken önlemleri tartışıyor​. Günümüz dünyasında dijital teknolojilerin hızlı yükselişi, çocuklar ve gençler üzerinde derin ve kalıcı etkiler bırakmaktadır. Bu teknolojilerin aşırı kullanımı, özellikle gençlerin sosyal, psikolojik ve fiziksel sağlığını olumsuz yönde etkilemektedir. Dijital çağın çocukluk dönemi üzerindeki etkilerini Haidt, dört temel zarar olarak – sosyal yoksunluk, uyku yoksunluğu, dikkat dağınıklığı ve bağımlılık – şeklinde belirtmiştir. Sosyal Yoksunluk: Sosyal yoksunluk, çocukların ve gençlerin yüz yüze sosyal etkileşimlerden mahrum kalması anlamına gelir. Jonathan Haidt'in kitabında belirttiği üzere, telefon temelli çocukluk, çocukların arkadaşlarıyla fiziksel olarak vakit geçirme ve oyun oynama fırsatlarını ciddi şekilde azaltmaktadır. Bu durum, çocukların empati, iletişim ve problem çözme gibi sosyal becerilerini geliştirmelerini engellemektedir. Araştırmalar, sosyal medya ve dijital platformlarda çok fazla zaman geçirmenin, çocukların yalnız hissetmelerine ve depresyon gibi psikolojik sorunlar yaşamalarına neden olduğunu göstermektedir​. Uyku Yoksunluğu: Uyku yoksunluğu, çocukların yeterli ve kaliteli uyku alamaması durumunu ifade eder. Haidt, dijital cihazların yaydığı mavi ışığın ve sosyal medya kullanımının, çocukların uyku düzenlerini bozduğunu belirtir. Mavi ışık, melatonin üretimini engelleyerek uykuya dalmayı zorlaştırır ve dijital aktiviteler, çocukların uyku saatlerini geciktirir. Bu durum, gün boyunca yorgunluk, dikkat dağınıklığı ve duygusal dengesizliklere yol açar. Uyku yoksunluğu, çocukların bilişsel işlevlerini ve akademik performanslarını olumsuz etkileyebilir​. Dikkat Dağınıklığı: Dikkat dağınıklığı, sürekli olarak dikkatinin dağılması ve odaklanma sorunları yaşanması anlamına gelir. Haidt, telefonların ve dijital cihazların, çocukların dikkat sürelerini kısaltarak derinlemesine düşünme ve öğrenme yeteneklerini zayıflattığını belirtir. Sosyal medya bildirimleri ve oyunlar, çocukların ders çalışırken bile sürekli olarak dikkatlerini dağıtır. Bu durum, akademik başarıyı ve uzun vadeli hedeflere ulaşma yeteneğini olumsuz etkiler​. Bağımlılık: Bağımlılık, sosyal medya, video oyunları ve diğer dijital içeriklere karşı kontrol edilemeyen bir ihtiyaç hissetme durumudur. Haidt, teknoloji şirketlerinin kullanıcıları platformlarda daha fazla zaman geçirmeye teşvik eden algoritmalar ve ödül sistemleri kullandığını ve bunun dijital bağımlılığa yol açtığını vurgular. Bu bağımlılık, sosyal ve akademik faaliyetlere ayrılan zamanı azaltır, fiziksel aktiviteleri sınırlar ve genel sağlık ve iyilik halini olumsuz etkiler. Dijital bağımlılık, çocukların sürekli çevrimiçi onay aramalarına neden olarak özgüvenlerini ve öz-değer algılarını zedeler​. Dijital teknolojilerin yaygınlaşması, gençlerin sosyal, psikolojik ve fiziksel sağlığını ciddi şekilde tehdit etmektedir. Sosyal yoksunluk, uyku yoksunluğu, dikkat dağınıklığı ve bağımlılık gibi sorunlar, gençlerin sağlıklı bir şekilde büyümelerini ve topluma tam anlamıyla katılmalarını engellemektedir. Bu olumsuz etkileri azaltmak ve gençlerin sağlıklı bir dijital yaşam dengesi kurmalarını sağlamak için ebeveynler, eğitimciler ve politika yapıcıların birlikte çalışması gerekmektedir. Gençlerin Sağlıklı Dijital Yaşam Dengesi Kurması İçin Öneriler: Ekran Süresini Sınırlama: Ebeveynler, çocuklarının günlük ekran süresini sınırlandırmalıdır. Uzmanlar, 6-18 yaş arası çocuklar için günde 2 saatten fazla eğlence amaçlı ekran süresi önermezler. Kaliteli Zaman Geçirme: Aileler, çocuklarıyla birlikte kaliteli zaman geçirmeli, fiziksel aktiviteler ve yüz yüze sosyal etkileşimler için fırsatlar yaratmalıdır. Dijital Detoks Günleri: Haftada bir gün dijital detoks günü olarak belirlenmeli ve bu günlerde dijital cihazlar kullanılmamalıdır. Uyku Düzenini Koruma: Çocukların uyku düzenini korumak için yatmadan en az bir saat önce tüm ekranları kapatmaları teşvik edilmelidir. Eğitim ve Farkındalık Programları: Okullar, dijital medya okuryazarlığı dersleri vererek öğrencilerin dijital dünyada güvenli ve bilinçli hareket etmelerini sağlamalıdır. Güvenli İnternet Kullanımı: Ebeveynler ve öğretmenler, çocuklara güvenli internet kullanımı konusunda rehberlik etmeli, tehlikeler ve uygun davranışlar hakkında bilgi vermelidir. Model Olma: Ebeveynler, çocuklarına dijital cihaz kullanımı konusunda iyi birer model olmalı, kendi kullanım alışkanlıklarını da gözden geçirmelidir. Teknoloji Kullanımına Alternatifler Sunma: Çocuklara, teknoloji dışında ilgi çekici aktiviteler sunulmalı ve bunlar teşvik edilmelidir (spor, sanat, doğa yürüyüşleri vb.). Sosyal Medya Kuralları: Ebeveynler, çocuklarıyla birlikte sosyal medya kullanım kuralları belirlemeli ve bunların uygulanmasını sağlamalıdır. Politika ve Düzenlemeler: Politika yapıcılar, çocukların ve gençlerin dijital ortamda korunmasını sağlamak için düzenlemeler yapmalı, güvenlik ve gizlilik standartlarını yükseltmelidir. Bu eylem planı, gençlerin sağlıklı bir dijital yaşam dengesi kurmalarına yardımcı olabilir ve dört temel zararın olumsuz etkilerini azaltabilir. Kaynaklar Haidt, J. (2024). The anxious generation: How the great rewiring of childhood is causing an epidemic of mental illness . Penguin Press. Haidt, J. (2012). The righteous mind: Why good people are divided by politics and religion . Pantheon Books. Lukianoff, G., & Haidt, J. (2018). The coddling of the American mind: How good intentions and bad ideas are setting up a generation for failure . Penguin Press. NYU Stern. (n.d.). Jonathan Haidt. Retrieved from https://www.stern.nyu.edu/faculty/bio/jonathan-haidt American Academy of Pediatrics. (2016). Media and young minds. Pediatrics, 138 (5), e20162591. https://doi.org/10.1542/peds.2016-2591 Centers for Disease Control and Prevention. (2020). Tips to help children maintain a healthy weight. Retrieved from https://www.cdc.gov/healthyweight/children/index.html Chassiakos, Y. R., Radesky, J., Christakis, D., Moreno, M. A., & Cross, C. (2016). Children and adolescents and digital media. Pediatrics, 138 (5), e20162593. https://doi.org/10.1542/peds.2016-2593 Twenge, J. M. (2017). iGen: Why today’s super-connected kids are growing up less rebellious, more tolerant, less happy—and completely unprepared for adulthood . Atria Books.

Peer support, meslektaşlar arasında karşılıklı destek sağlayan bir sistemdir. Havacılık sektöründe, pilotların ve diğer havacılık çalışanlarının karşılaştıkları stres ve zorluklarla başa çıkmalarına yardımcı olmayı amaçlar. Austen Jarboe , Linkedin'de yapmış olduğu bir paylaşımda "Peer Support" sisteminin bir yankı odası gibi çalıştığını ve pilotların profesyonel ruh sağlığı desteğine erişim hakkının önemini vurgulamaktadır. Akran desteğinin değerli olduğunu kabul etmekle birlikte, pilotların sadece meslektaşlarından değil, aynı zamanda sektör dışı uzmanlardan, lisanslı terapistlerden de yardım alabilmesi gerektiğini savunmaktadır. Bu paylaşıma bir çok değerli yorum yapılmış. Bunları bazı başlıklar altında toplamak mümkün. Siz okuyanların görüşlerini paylaşmasının ilgililere yardımcı olaraktır. Destekleyici Görüşler : Birçok yorumcu, peer support sisteminin önemli bir destek mekanizması olduğunu ve meslektaşlar arası empati ve anlayışın değerli olduğunu belirtmiştir. Bu yorumcular, akran desteğinin genel ruh sağlığı stratejisinin bir parçası olarak önemli olduğunu kabul etmektedir. Eleştirel Görüşler : Bazı yorumcular, peer support sisteminin sınırlamalarına dikkat çekmiş ve profesyonel ruh sağlığı desteğinin gerekliliğini vurgulamıştır. Pilotların sadece meslektaşlarından değil, aynı zamanda eğitimli terapistlerden yardım alması gerektiği belirtilmiştir. Bu eleştiriler, düzenleyici sistemin eksikliklerine ve kültürel tabulara da işaret etmektedir. Eğitim ve Farkındalık : Yorumların birçoğu, pilotların ruh sağlığı desteği aramaktan çekinmemeleri için eğitim ve farkındalık çalışmalarının önemini vurgulamıştır. Akran desteğinin etkili olabilmesi için gönüllülerin uygun şekilde eğitilmesi gerektiği belirtilmiştir. Psikolojik Güvenlik farkındalığının yükseltilmesinin önemi vurgulanmıştır. Sistematik Yaklaşım : Bazı yorumcular, ruh sağlığı ve refahı desteklemek için bütüncül ve sistematik bir yaklaşımın benimsenmesi gerektiğini savunmuştur. Bu görüşler, düzenleyicilerin aktif koruma önlemleri alması ve ruh sağlığı sorunlarının tabu olmaktan çıkarılması gerektiğine işaret etmektedir. Kültürel Değişim : Havacılık sektöründe ruh sağlığı sorunlarının kabul edilmesi ve bu konudaki tabuların yıkılması gerektiği üzerinde durulmuştur. Akran desteği, kültürel bir değişimle desteklenmeli ve profesyonel yardım seçenekleriyle entegre edilmelidir. Sonuç ve Öneriler Peer support sistemi, havacılık sektöründe önemli bir destek mekanizması olarak yer almaktadır. Ancak, bu sistemin tek başına yeterli olmadığını ve profesyonel ruh sağlığı desteği ile entegre edilmesi gerektiğini gösteren güçlü ve zayıf yönler vardır. Aşağıdaki öneriler, peer support sisteminin geliştirilmesine yönelik adımlar içermektedir: Eğitim ve Farkındalık : Pilotların ve havacılık çalışanlarının ruh sağlığı desteği aramaktan çekinmemeleri için eğitim ve farkındalık çalışmaları yapılmalıdır. Özellikle Psikolojik Güvenlik konusunda. Profesyonel Destek : Lisanslı terapistlerin ve ruh sağlığı uzmanlarının daha erişilebilir hale getirilmesi sağlanmalıdır. Sistematik Yaklaşım : Havacılık sektöründe ruh sağlığı ve refahı desteklemek için bütüncül ve sistematik bir yaklaşım benimsenmelidir. Kültürel Değişim : Ruh sağlığı sorunlarının tabu olmaktan çıkarılması ve havacılık kültüründe kabul edilmesi için çalışılmalıdır. Linkedin Paylaşımım ve Yorumlar: https://www.linkedin.com/posts/eray-beceren-mba-48822b33_peer-support-akran-deste%C4%9Fi-ve-havac%C4%B1l%C4%B1k-activity-7203413772026261505-OeUe/ Bazı Diğer Yorumlar Linkteki ifadelerden anladığıma göre; batı ülkelerinde bu iş kurumsallaşmış, toplum tarafından içselleştirilmiş... ama bizde bunun kültürü "HİÇ varolmamış" olduğu için işimiz zor... Bunun TR / Avrupa/ Amerikası yok. İnsan insandır. Pilotlarda pilot. Araştırmada kaygıların en başında maddi kayıp, iş kaybı, lisans kaybı geliyor avrupada da. O yüzden panik yok, yola devam. İşimiz hep zor çünkü bu topraklarda çalışıyoruz ve yaşıyoruz.. ekstra belirsizlik ve ciddi ekonomik sosyal sıkıntılarımız var. Buna rağmen belki iyiyz bile diyebiliriz. En azından sosyal desteğin önemini son 20-30 yıldır değil de önemi bizim için hep ilk sıralardaydı ki bu da mental/ bütüncül sağlık için çok önemli. Bu yorumu da psikoterapi kuramların yıllar içinde değişimini gözlemleyerek yaptım diyebilirim. Daha duyguya bile kuramsal olarak son 20 yıldır önem vermeye başladılar.. gibi gibi.. Kültür oluşturulması öneriliyor da... kültür acaba kaç nesilde oluşturulabilir? Acaba gerçekten Türk kültürü bu konuda çok mu boş? İddia ediyorum ki batı kültüründen çok daha deneyimimiz, çok daha yatkınız.

Havacılık sektörü, yüksek stres ve zorlayıcı çalışma koşulları ile bilinir. Bu durum, çalışanların ruh sağlığı ve refahı üzerinde önemli bir etkiye sahip olabilir. Akran desteği, bu zorluklarla başa çıkmada çalışanlara yardımcı olabilecek güçlü bir araçtır. Akran desteğinin kalbinde ise empati yer alır. Empati, bir kişinin karşısındakinin duygularını ve deneyimlerini anlama ve bu anlayışı iletme yeteneğidir. Havacılık sektöründe empati, çalışanların birbirine daha iyi destek olabilmesi için kritik öneme sahiptir. Empati Konusunda Yapılması Gerekenler: Eğitim ve Farkındalık Artırma: Empati Eğitimleri:  Akran destek gönüllülerine, aktif dinleme, yargılamadan anlama ve duyguları doğru yansıtma gibi konularda özel eğitimler verilmelidir. Farkındalık Kampanyaları:  Tüm çalışanlar arasında empati ve ruh sağlığı farkındalığını artırmak için düzenli kampanyalar yapılmalıdır. Aktif Dinleme: Tam Dikkat:  Karşınızdaki kişiyi kesmeden, tam dikkatle dinlemek esastır. Doğru Sorular Sormak:  Duyguları ve ihtiyaçları daha iyi anlamak için açık uçlu ve derinlemesine sorular sormak önemlidir. Duygusal Destek Sağlama: Destekleyici Cümleler Kullanmak:  "Seni anlıyorum" veya "Bu durumda kendini kötü hissetmen normal" gibi ifadeler kullanın. Güvenli Alan Yaratmak:  Samimi ve anlayışlı bir tutumla, konuşma sırasında karşı tarafın rahat ve güvende hissetmesini sağlayın. Kendi Duygularınızı Yönetmek:   Kendi Duygusal Durumunu Anlama : Empati kuran kişi, kendi duygusal durumunu kontrol altında tutmalı ve karşı tarafın duygularını anlamak için kendi duygularını bir kenara koyabilmelidir. Profesyonel Sınırlar : Empati kurarken profesyonel sınırları korumak önemlidir. Duygusal bağ kurarken, yardım etme amacından sapmamak gereklidir. Geri Bildirim Alma ve Verme: Düzenli Geri Bildirim:  Akran destek gönüllüleri, aldıkları geri bildirimlerle empati becerilerini sürekli geliştirmelidir. Öz Değerlendirme:  Kendi empati kurma becerilerini düzenli olarak değerlendirmeli ve geliştirmek için çaba göstermelidirler. Empati Konusunda Dikkat Edilmesi Gerekenler: Önyargılardan Kaçınma: Yargısız Dinleme:  Karşınızdaki kişinin deneyimlerini ve duygularını yargılamadan dinleyin. Kültürel Duyarlılık:  Farklı kültürlerde farklı duygusal ifade biçimleri olabileceğini unutmayın. Kültürel Farklılıklar : Empati kurarken, karşı tarafın kültürel arka planını dikkate almak gereklidir. Farklı kültürlerde farklı duygusal ifade biçimleri olabileceği unutulmamalıdır. Gizlilik ve Güven: Gizlilik İlkesi : Akran destek sürecinde paylaşılan bilgilerin gizliliği korunmalıdır. Güvenli bir ortam yaratmak, karşı tarafın duygularını açıkça paylaşabilmesi için önemlidir. Güven İlişkisi Kurma : Karşı tarafla güvene dayalı bir ilişki kurmak, etkili empati kurmanın temelidir. Empati Yorgunluğu: Kendi Sınırlarınızı Bilin:  Sürekli başkalarının duygularına maruz kalmanın yaratabileceği empati yorgunluğuna dikkat edin. Kendinize de zaman ayırın ve gerekirse profesyonel destek alın. Profesyonel Yardım Yönlendirmesi: Yönlendirme Gereksinimi:  Gerekirse, profesyonel yardım almak için karşı tarafı yönlendirmekten çekinmeyin. Sonuç: Empati, akran desteğinin kalbinde yer alır ve etkili bir destek mekanizmasının anahtarıdır. Doğru eğitim, farkındalık ve profesyonel sınırlar içinde kurulan empati, havacılık sektöründe çalışanların ruh sağlığı ve refahını artırabilir. Bu nedenle, empati becerilerinin geliştirilmesi ve korunması için sistematik bir yaklaşım benimsenmelidir.

Modern yaşamın getirdiği zorluklarla başa çıkmak için stres yönetimi kritik önem taşır. Richard S. Lazarus ve Susan Folkman'ın "Stress, Appraisal, and Coping" adlı kitaplarında açıklandığı gibi, stresin psikolojik ve fiziksel sağlığımız üzerindeki etkilerini yönetmek için uygun stratejiler geliştirmek esastır. Bu bağlamda, "4 A" yaklaşımı (Kaçınma, Değiştirme, Kabul Etme, Uyum Sağlama) stres yönetiminde etkili bir çerçeve sunar. Bu yaklaşım şu şekildedir: 1. Kaçınma (Avoid) Kaçınılabilir stres kaynaklarını tanımlamak ve bunlardan uzak durmak genel stres yükünü azaltabilir. Bu, özellikle gereksiz stres etkenlerinden kaçınma ve çevresel kontrol sağlama konularında önemlidir. Örnekler: Hayır Demeyi Öğrenmek:  Ekstra iş yükü almanız gerektiğinde nazikçe reddetmek. Ortam Kontrolü:  Gürültülü bir çalışma ortamından kaçınmak için sessiz bir çalışma alanı oluşturmak. Tetikleyicilerden Uzak Durmak:  Size stres yaratan insanlarla ya da durumlarla mesafeli durmak, örneğin, sosyal medyada sizi olumsuz etkileyen hesapları takip etmeyi bırakmak. 2. Değiştirme (Alter) Durumu değiştirmeye yönelik adımlar atmak stresin etkilerini azaltmada yardımcı olabilir. Bu, genellikle zaman yönetimi, duyguların açıkça ifade edilmesi ve iletişim becerilerinin kullanılmasıyla ilgilidir. Örnekler: Zaman Yönetimi:  Görevlerin önceliklendirilmesi ve görev dağılımının yapılması, iş yükünü hafifletebilir ve üretkenliği artırabilir. Duyguları İfade Etme:  İş arkadaşlarına ya da yöneticilere stres yaratan durumları açıklamak ve birlikte çözüm aramak. Etkili İletişim:  Duygularınızı ve önerilerinizi açık ve saygılı bir şekilde ifade etmek. 3. Kabul Etme (Accept) Değiştirilemeyecek durumları kabullenmek stresle başa çıkmada önemli bir adımdır. Kabullenme, genellikle farkındalık ve bilişsel yeniden yapılandırma tekniklerini içerir. Örnekler: Mindfulness Uygulamaları:  Meditasyon ve derin nefes alma teknikleri, mevcut anın farkında olmayı ve kabullenmeyi artırabilir. Bilişsel Yeniden Yapılandırma:  Olumsuz düşünceleri daha olumlu ve gerçekçi düşüncelerle değiştirmek. Örneğin, bir kaybın ardından yas sürecinde duyguları kabul etmek ve sağlıklı yollarla ifade etmek. 4. Uyum Sağlama (Adapt) İçsel olarak uyum sağlamak, beklentileri ve standartları ayarlamak, sorunları yeniden çerçevelemek ve olumlu yönlere odaklanmak stresle başa çıkma yetilerini artırabilir. Örnekler: Beklentileri Ayarlama:  Kendinize ve başkalarına karşı daha gerçekçi beklentiler geliştirmek. Sorunları Yeniden Çerçevelemek:  Zor bir görevi bir tehdit yerine öğrenme fırsatı olarak görmek. Olumlu Yönlere Odaklanma:  Olumlu olayları ve başarıları kutlamak ve farkında olmak. Uygulamada "4 A" Yaklaşımı Bu yaklaşımları uygulamak günlük yaşamda karşılaşılan stresle başa çıkmayı kolaylaştırabilir. Her bir adım farklı stres türleri ve durumlarına uygun olarak kullanılabilir. İş Yerinde Stres:  İş yükü ve zaman baskısı altında çalışan bir profesyonel, önceliklendirme (Değiştirme) ve gerektiğinde ekstra görevleri reddetme (Kaçınma) stratejilerini kullanarak stresini yönetebilir. Kişisel Yaşamda Stres:  Aile üyeleri arasındaki anlaşmazlıkları çözmeye çalışan biri, açık iletişim (Değiştirme) ve durumları kabul etme (Kabul Etme) yöntemlerini uygulayarak daha sağlıklı ilişkiler geliştirebilir. Ani Değişiklikler ve Krizler:  Ani bir sağlık durumu değişikliği yaşayan biri, durumu kabul etme (Kabul Etme) ve yeni duruma uyum sağlama (Uyum Sağlama) tekniklerini kullanarak stresle başa çıkabilir. Sonuç Lazarus ve Folkman'ın çalışmalarında da vurguladıkları gibi, stres yönetiminde etkili stratejiler geliştirmek ve uygulamak hem psikolojik hem de fiziksel sağlık için kritik öneme sahiptir. "4 A" yaklaşımı, günlük yaşamda karşılaşılan çeşitli stres etkenlerine karşı kullanılabilecek pratik ve etkili bir çerçeve sunar. Bu stratejileri benimsemek ve düzenli olarak uygulamak, stresin olumsuz etkilerini minimize etmeye yardımcı olabilir. Ek Tavsiyeler: Destek Alın:  Aileniz ve arkadaşlarınızla konuşun veya bir terapistten veya danışmandan profesyonel destek alın. Sağlıklı Yaşam Tarzı:  Düzenli egzersiz yapın, sağlıklı beslenin ve yeterince uyuyun. Rahatlama Teknikleri: Meditasyon, yoga veya derin nefes alma egzersizleri gibi rahatlama tekniklerini uygulayın. Minnettarlık: Hayatınızdaki iyi şeylere odaklanın ve minnettarlık duygularınızı ifade edin. Stresle başa çıkmak için tek bir doğru yol yoktur. Farklı stratejileri deneyerek sizin için en etkili olanları bulabilirsiniz. Unutmayın, stresle başa çıkmak bir süreçtir ve sabırlı olmanız gerekir.

Takımlarda psikolojik güvenliği artırmak birçok fayda sağlar. Havacılık sektöründe bu faydalar özellikle belirgin olabilir. İnovasyonun Artması İnsanlar fikirlerini paylaşmak ve risk almak için güvende hissettiklerinde, sorunlara yenilikçi çözümler bulma olasılıkları daha yüksektir. Psikolojik güvenliği teşvik eden bir kültür, her takım üyesinin yaratıcı potansiyelini ortaya çıkarabilir. Bir havayolu şirketinde, uçuş ekibi yeni bir yakıt tasarrufu yöntemi önerdiğinde, bu önerilerinin ciddiye alınacağını ve değerlendirileceğini bilmek, onların daha yaratıcı düşünmelerini teşvik eder. Örneğin, yardımcı pilotun yakıt tüketimini azaltma konusundaki bir fikri, kaptan pilot ve yönetim tarafından dikkatle dinlenirse, bu tür yenilikçi öneriler tüm ekip tarafından daha sık yapılır. Etkili Karar Verme Takım üyeleri görüşlerini kaygısızca paylaşmaya güvendiklerinde, karar verme sürecine daha fazla katkıda bulunma eğilimindedirler. Bu daha iyi kararlar ve daha etkili problem çözme yöntemleri sağlayabilir. Bir uçuş sırasında aniden kötüleşen hava koşullarıyla karşılaşıldığında, yardımcı pilot ve diğer ekip üyeleri, kaptan pilota alternatif rotalar veya iniş yerleri hakkında önerilerde bulunabilir. Bu tür bir açık iletişim, daha güvenli ve iyi bilgilendirilmiş kararların alınmasını sağlar. Çalışanların Yoğun Katılımı Çalışanlar psikolojik olarak güvende olduklarında, işlerine daha fazla katılım gösterirler. Kendilerini değerli ve saygın hissederler, bu da daha yüksek motivasyon ve iş tatmini ile sonuçlanır. Kabin ekibi, yolcu güvenliği ve memnuniyeti ile ilgili önerilerde bulunmaları için teşvik edildiğinde, işlerine daha fazla katılım sağlarlar. Örneğin, kabin memurları, acil durum prosedürlerinin iyileştirilmesi konusunda geri bildirimde bulunabilir ve bu geri bildirimler dikkate alındığında, ekip üyeleri kendilerini daha değerli hissederler. Sorumluluk Duygusu Gelişimi Takım üyeleri hatalarını kabul etmek için güvende hissettiklerinde, eylemlerinin sorumluluğunu almak daha olası hale gelir. Bu, bir hesap verebilirlik (accountability) kültürüne ve hatalardan öğrenme konusunda istekli bir tutuma yol açar. Bir uçuş sırasında, yardımcı pilot bir hata yaptığında ve bu hatayı açıkça kabul edebildiğinde, ekip bu hatadan ders çıkarabilir ve gelecekte benzer hataları önleyebilir. Bu tür bir hesap verebilirlik kültürü, genel operasyonel güvenliği artırır. Güvenin Geliştirilmesi Güven, psikolojik güvenliğin önemli bir bileşenidir. Takım üyeleri fikirlerini paylaşıp görüşlerini dile getirebildikçe birbirleriyle karşılıklı güven oluştururlar. Bu daha güçlü ilişkiler ve daha birleştirici bir takım ortamına yol açabilir. Bir uçuş ekibi, her uçuş öncesi ve sonrası düzenli brifingler yaparak, her ekip üyesinin görüşlerini ve endişelerini paylaşmasını sağlar. Bu, ekip üyeleri arasında karşılıklı güvenin gelişmesine ve daha uyumlu bir çalışma ortamına katkıda bulunur. Sonuç Psikolojik güvenlik, ekiplerin daha yaratıcı, katılımcı, sorumlu ve güvenilir olmalarını sağlar. Havacılık sektörü gibi yüksek riskli ve kritik öneme sahip alanlarda, psikolojik güvenliğin artırılması, hem operasyonel başarıyı hem de genel iş yeri memnuniyetini önemli ölçüde iyileştirir. Bu nedenle, psikolojik güvenliğin teşvik edilmesi ve desteklenmesi, havacılık sektöründe başarıyı artırmak için kritik bir stratejidir.

Psikolojik Güvenliği Ölçmek: Güveni İnşa Etmek, Başarıyı Artırmak: 1. Açık İletişim (Open Communication) Anketler ve Tartışma Sıklığı: Çalışanların görüşlerini ifade etme ve tartışma sıklıklarını anketler yoluyla değerlendirin. Yönetimin Açıklığını Değerlendirin: Yönetimin açıklık derecesini değerlendirin. Açık iletişim, çalışanların fikirlerini özgürce ifade edebildikleri ve yönetimin bu görüşlere açık olduğu bir ortam yaratmayı amaçlar. Bu, çalışanların endişelerini ve önerilerini paylaşmalarını teşvik eder. 2. Kapsayıcılık Uygulamaları (Inclusivity Practices) Çeşitlilik ve Dahil Etme Denetimleri: Çeşitlilik ve dahil etme çalışmalarını denetleyin. Kapsayıcılık Çabaları Hakkında Geri Bildirim Toplayın: Kapsayıcı çabalar hakkında geri bildirim toplayın. Kapsayıcılık, tüm çalışanların kendilerini değerli ve dahil edilmiş hissetmelerini sağlamayı amaçlar. Çeşitlilik denetimleri ve geri bildirim toplama, kapsayıcılığı artırmak için kritik öneme sahiptir. 3. Geri Bildirim Kültürü (Feedback Culture) Geri Bildirim Sıklığını ve Kalitesini Değerlendirin: 360 derece değerlendirmeler yoluyla geri bildirim sıklığını ve kalitesini değerlendirin. Performans Değerlendirme Bilgilerini Analiz Edin: Performans değerlendirme bilgilerini analiz edin. Geri bildirim kültürü, çalışanların performansları hakkında düzenli ve yapıcı geri bildirim almalarını sağlar. Bu, sürekli iyileştirme ve gelişim için önemlidir. 4. Duygusal Destek (Emotional Support) Sağlık Anketleri Düzenleyin: Çalışanlar arasında refah anketleri düzenleyin. Zihinsel Sağlık Kaynaklarının Kullanımını Ölçün: Zihinsel sağlık kaynaklarının kullanımını ölçün. Duygusal destek, çalışanların zihinsel ve duygusal sağlıklarının desteklenmesini sağlar. Refah anketleri ve kaynak kullanımının ölçülmesi, çalışanların ihtiyaçlarını belirlemek için önemlidir. 5. Güven İnşası (Trust Building) Çalışan Güven Anketleri Düzenleyin: Liderlik ve şirketin bütünlüğüne olan güveni değerlendirin. Rol Güvenliğini Değerlendirin: Çalışanların rol güvenliğini değerlendirin. Güven inşası, çalışanların liderlerine ve şirkete güven duymasını sağlar. Güven anketleri ve rol güvenliği değerlendirmeleri, bu güveni ölçmek için kullanılır. 6. Risk Toleransı (Risk Tolerance) Yeni Girişimleri ve Kabul Edilen Hata Oranlarını Analiz Edin: Yeni girişimler ve kabul edilen hata oranlarını analiz edin. Hatalara Tepki Hakkında Geri Bildirim Toplayın: Hatalara verilen tepkiler hakkında geri bildirim toplayın. Risk toleransı, çalışanların yeni fikirleri denemeleri ve hata yapma korkusu olmadan çalışabilmelerini sağlar. Bu, inovasyonu teşvik eder ve öğrenme kültürünü destekler. 7. Takım İşbirliği (Team Collaboration) Proje Sonuçlarını ve Ekip İşbirliğini Değerlendirin: Proje sonuçlarını ve ekip işbirliğini değerlendirin. İşbirlikçi Araçların Kullanımını Değerlendirin: İşbirlikçi araçların kullanımını değerlendirin. Açıklama: Takım işbirliği, ekip üyelerinin birlikte etkili bir şekilde çalışmasını sağlar. Proje değerlendirmeleri ve işbirlikçi araçların kullanımı, ekip içindeki işbirliğini artırır. 8. Çatışma Çözümü (Conflict Resolution) Çatışma Sıklığını, Doğasını ve Çözümünü İzleyin: Çatışma sıklığını, doğasını ve çözümünü izleyin. Çatışma Yönetimi Etkinliği Hakkında Geri Bildirim Toplayın: Çatışma yönetimi etkinliği hakkında geri bildirim toplayın. Çatışma çözümü, iş yerinde ortaya çıkan çatışmaların etkili bir şekilde yönetilmesini sağlar. Çatışma sıklığını ve çözüm süreçlerini izlemek, bu süreci iyileştirmek için gereklidir. Sonuç Bu bileşenlerin her biri, iş yerinde psikolojik güvenliği artırmak ve sağlıklı, verimli bir çalışma ortamı yaratmak için önemlidir. Açık iletişim, kapsayıcılık, geri bildirim kültürü, duygusal destek, güven inşası, risk toleransı, takım işbirliği ve çatışma çözümü, iş yerinde psikolojik güvenliği ölçmek ve geliştirmek için temel unsurlardır.

Thomas Allen Eğrisi, işbirliğinin ve iletişimin fiziksel yakınlıktan nasıl etkilendiğini gösteren bir modeldir. Bu eğri, insanların fiziksel olarak daha yakın olduklarında daha sık ve etkili iletişim kurduklarını ve işbirliği yaptıklarını öne sürer. Bu model, psikolojik güvenlik çerçevesinde de değerlendirilerek, çalışma ortamlarının ve ekip dinamiklerinin iyileştirilmesine yardımcı olabilir. 1. Fiziksel Yakınlık ve İletişim: Thomas Allen Eğrisi, fiziksel yakınlığın iletişim sıklığını artırdığını göstermektedir. Psikolojik güvenlik açısından, bu fiziksel yakınlık, ekip üyelerinin daha rahat ve açık bir şekilde iletişim kurmalarına olanak tanır. Çalışanlar, birbirleriyle yüz yüze iletişim kurabildiklerinde, endişelerini ve düşüncelerini daha rahat ifade edebilirler. Bu, özellikle havacılık gibi kritik sektörlerde, ekip üyelerinin ani değişiklikleri veya sorunları hızla ve etkili bir şekilde paylaşabilmelerini sağlar. Bir kaptan pilot, uçuş sırasında yardımcı pilotla ve kabin ekibiyle sık sık iletişim kurarak, tüm ekibin güncel bilgilerden haberdar olmasını ve olası sorunların hızla çözülmesini sağlayabilir. Bu tür bir iletişim, ekip üyelerinin kendilerini değerli hissetmelerini ve psikolojik olarak güvende hissetmelerini sağlar. 2. Güvenli ve Destekleyici Ortam: Thomas Allen Eğrisi'ne göre, fiziksel yakınlık sadece iletişim sıklığını değil, aynı zamanda güven duygusunu da artırır. Psikolojik güvenlik açısından, fiziksel olarak yakın olan ekip üyeleri, birbirlerine daha fazla güvenme eğilimindedir. Bu güven, hataların ve sorunların daha açık bir şekilde raporlanmasını ve birlikte çözüm bulunmasını sağlar. Bir kaptan pilot, uçuş öncesi brifinglerde tüm ekiple bir araya gelerek, herkesin görüşlerini dinler ve güvenli bir ortam sağlar. Bu, ekibin her üyesinin katkıda bulunma cesaretini artırır ve uçuş sırasında daha etkili işbirliği yapılmasını sağlar. Sonuç Thomas Allen Eğrisi, fiziksel yakınlığın iletişim ve güven üzerindeki etkilerini vurgular. Psikolojik güvenlik çerçevesinde değerlendirildiğinde, bu model, ekip üyelerinin daha sık ve etkili iletişim kurarak daha güvenli ve destekleyici bir çalışma ortamı yaratmalarına yardımcı olabilir. Havacılık gibi kritik sektörlerde, bu tür bir yaklaşım, operasyonel başarıyı ve genel güvenliği artırmak için hayati öneme sahiptir.