Analiz: Havacılık Kurumu Çalışanlarının Honey-Mumford Öğrenme Stilleri

Ayça Mumkule & Eray Beceren - Anahtar Eğitim

Anahtar Eğitim olarak 2010 yılından beri "Eğiticinin Eğitimi" vermeye devam ediyoruz. Bunların büyük çoğunluğu, 7 farklı Havacılık Sektörü şirketinin çalışanlarına ve bunların da büyük çoğunluğu pilotlara verdik. Bu eğitimin en önemli konularından biri de "Öğrenme Stilleri". Biz Honey-Mumford Öğrenme Stillerini tercih ediyoruz. Eğitim öncesi katılımcıların Öğrenme Stillerini değerlendiriyoruz ve eğitim esnasında da konuyu tartışıyor, konuşuyoruz. Bu analiz; 421 Pilot, 235 Kabin Personeli, 111 Teknik Personel ve 265 Diğer Personel olmak üzere toplam 1032 kişi ile gerçekleştirilmiştir.

Ortalamalara Göre Sonuçların Değerlendirilmesi

1. Genel Eğilim (Reflektör ve Teorici Baskınlığı):

   • Havacılık çalışanlarının genel profiline bakıldığında, en yüksek puanların Reflektör (Yansıtan) (11.92) ve Teorici (11.75) stillerinde olduğu görülmektedir.

   • Bu durum, havacılık sektörünün doğasıyla uyumludur. Çalışanlar karar vermeden önce verileri toplamayı, analiz etmeyi (Reflektör) ve olayları mantıksal bir çerçeveye oturtmayı (Teorici) tercih etmektedirler. Eylemci (10.03) skorunun en düşük olması, risk almaktan ziyade temkinli yaklaşımın benimsendiğini gösterir.

2. Cinsiyete Göre:

   • Kadın ve erkek çalışanların öğrenme stilleri birbirine oldukça yakındır. Erkeklerde Reflektör ve Teorici özellikleri istatistiksel olarak çok az farkla daha yüksekken, kadınlarda Pragmatist özellikler marjinal düzeyde daha yüksektir. Ancak genel tablo, cinsiyetten bağımsız, ortak bir kurum kültürü veya mesleki formasyonun etkisini işaret etmektedir.

3. Kuşaklara Göre:

   • Baby Boomer (BB): Grubun en yaşlı üyeleri olmalarına rağmen, Eylemci skorları (10.82) diğer tüm kuşaklardan belirgin şekilde yüksektir. Bu, deneyimle birlikte pratik uygulamaya ve denemeye daha açık olduklarını gösterebilir.

   • Z Kuşağı: En genç grup olan Z kuşağında Reflektör özelliği (11.51) diğer kuşaklara göre en düşüktür. Bu durum, genç kuşağın gözlemden ziyade daha hızlı sonuç odaklı veya teorik (11.79) bir yaklaşıma sahip olabileceğini düşündürmektedir.

   • X ve Y kuşakları genel ortalamayı en çok yansıtan gruplardır.

4. Görevlere Göre:

   • Teknik: Bu grup, Reflektör (12.17) ve Teorici (11.90) skorlarında en yüksek ortalamaya sahiptir. Teknik görevlerin gerektirdiği detaycılık, prosedür takibi ve analitik düşünme yapısı bu sonuçlara yansımıştır. Buna karşın Pragmatist skorları en düşüktür (10.18), yani "işe yarasın yeter" mantığından ziyade "neden ve nasıl" sorularına odaklanırlar.

   • Kabin: Reflektör (12.04) puanı oldukça yüksektir, bu da kabin ekiplerinin gözlem yeteneğinin ve durum farkındalığının yüksek olduğunu gösterir.

   • Pilot: Pilotlarda Eylemci (9.85) skoru oldukça düşüktür. Bu beklenen bir durumdur; zira pilotaj eğitimi dürtüsel hareket etmek yerine, prosedürleri (Teorici) ve durumu izlemeyi (Reflektör) teşvik eder.

   • Diğer: Bu grup en yüksek Eylemci (10.43) ve Pragmatist (10.78) skorlarına sahiptir. Muhtemelen yer hizmetleri veya idari birimler gibi daha operasyonel ve hızlı çözüm gerektiren rolleri içermektedir.

Dominant Tercihlere Göre Sonuçların Değerlendirilmesi

1. Genel Profil (Reflektör ve Teorici Hakimiyeti):

   • Katılımcıların büyük çoğunluğunun (%80'e yakını) baskın öğrenme stili Reflektör (%43.6) veya Teorici (%36.1)'dir.

   • Bu sonuç, havacılık sektörünün hata kabul etmeyen, prosedürlere dayalı (Teorici) ve durumsal farkındalığın kritik olduğu (Reflektör) yapısıyla son derece uyumludur.

   • Eylemci stilinin baskınlığı genel ortalamada sadece %6.8'dir. Bu da personelin "önce yap, sonra düşün" yaklaşımından uzak durduğunu, risk almaktan kaçındığını gösterir.

2. Cinsiyete Göre:

   • Kadın ve erkek çalışanlar arasında baskın stil dağılımı açısından anlamlı bir fark yoktur. Her iki grupta da Reflektör ve Teorici stilleri açık ara öndedir. Kadınlarda Reflektör oranı (%44.5) erkeklere göre çok az bir farkla daha yüksektir.

3. Kuşaklara Göre:

   • Baby Boomer (BB): Grubun en deneyimli üyelerinde Eylemci stilinin baskınlığı (%15.9) diğer tüm kuşakların iki katından fazladır. Bu, uzun yıllara dayanan tecrübenin getirdiği özgüvenle, uygulamaya daha yatkın olduklarını düşündürebilir.

   • Z Kuşağı (Gen Z): En genç grupta çok çarpıcı bir farklılaşma görülmektedir. Reflektör özellik (%31.8) en düşük seviyedeyken, Teorici özellik (%45.9) en yüksek seviyededir. Genç kuşak, deneyimleyerek veya gözlemleyerek değil, daha çok teorik bilgi ve kurallar üzerinden öğrenmeyi tercih etmektedir. Ayrıca Pragmatist oranının (%19.2) en yüksek olduğu grup da Z kuşağıdır, bu da onların "fayda odaklı" ve "hızlı sonuç alma" eğilimini yansıtır.

   • X ve Y kuşakları genel ortalamayı en çok yansıtan gruplardır.

4. Görevlere Göre:

   • Kabin Ekipleri: %50.4 ile Reflektör stilinin en baskın olduğu gruptur. Kabin memurlarının yolcu profilini analiz etme, ortamı izleme ve empati kurma gereklilikleri bu sonucu doğrular niteliktedir.

   • Teknik: Beklendiği üzere Teorici ve Reflektör toplamı en yüksek gruplardan biridir. Ancak ilginç bir şekilde Eylemci oranları (%8.6) pilotlardan ve kabinden yüksektir; bu durum teknik personelin arıza giderme gibi süreçlerdeki "deneme-yanılma" veya "el becerisi" gerektiren pratik yönüyle açıklanabilir.

   • Pilotlar: Dengeli bir Reflektör (%43.1) ve Teorici (%37.1) dağılımına sahiptirler. Prosedürlere (Teorici) bağlılık ile durumsal farkındalık (Reflektör) pilotluk mesleğinin iki temel taşıdır.

   • Diğer: İdari veya yer hizmetleri rollerini kapsayabilecek bu grupta Pragmatist (%16.1) ve Eylemci (%8.3) oranları nispeten yüksektir. Bu rollerde teoriden ziyade pratiğe ve hızlı çözüme yönelik bir beklenti olabilir.

Sonuç ve Değerlendirme

Havacılık profesyonelleri üzerinde gerçekleştirilen "Honey & Mumford Öğrenme Stilleri" analizi, sektörün DNA'sını oluşturan Emniyet Kültürü (Safety Culture) ve Prosedürel Uyumluluk kavramlarının çalışan profilinde somutlaştığını göstermektedir.

Elde edilen bulgular ışığında öne çıkan temel sonuçlar şunlardır:

1. Analitik ve Temkinli Profil: Katılımcıların büyük çoğunluğunun (%80'e yakın) Reflektör (Yansıtan) ve Teorici stillerinde baskın olması; havacıların dürtüsel karar almak yerine veriyi toplamayı, durumu analiz etmeyi ve eylemlerini mantıksal bir çerçeveye oturtmayı tercih ettiklerini kanıtlamaktadır. Eylemci skorunun düşüklüğü, operasyonel risk yönetiminin gerektirdiği "temkinli yaklaşım" ile tam uyum içindedir.

2. Kuşakların Farklılaşan İhtiyaçları: Sektörün deneyimli isimleri (Baby Boomers) pratik uygulamalara daha açıkken (Eylemci), sisteme yeni dahil olan Z Kuşağı belirgin bir şekilde Teorici ve Pragmatist bir yapı sergilemektedir. Genç kuşak, gözlemleyerek zaman kaybetmek yerine, kuralları net öğrenip (Teori) hızlı sonuç almayı (Pragmatist) hedeflemektedir. Bu durum, eğitim metodolojilerinin yeni nesil için güncellenmesi gerektiğine işaret eder.

3. Görev Odaklı Yetkinlikler:

   • Kabin Ekipleri: Yüksek Reflektör puanlarıyla, yolcu profilini ve kabin güvenliğini izleme konusundaki gözlem yeteneklerini kanıtlamışlardır.

   • Teknik ve Pilot: Her iki grup da Teorici yapılarıyla prosedürlere sadakati öne çıkarırken; Teknik ekip, problem çözme süreçlerinde Pilotlara göre daha pratik (Eylemci) bir eğilim göstermektedir.

Eğitim Tasarımı İçin Öneriler:

Bu veriler ışığında; eğitim programlarının sadece "yap-öğren" metodundan ziyade, vaka analizlerine (Case Studies), simülasyon sonrası detaylı "Debriefing" seanslarına ve "Neden-Sonuç" ilişkisini kuran teorik altyapıya ağırlık verecek şekilde kurgulanması, öğrenme verimliliğini maksimum seviyeye çıkaracaktır. Özellikle Z kuşağı için dijital, sonuç odaklı ve kuralların net çizildiği modüllerin tasarlanması stratejik bir gerekliliktir.