Kendi düşünme sürecinin farkında olmak ve onu yönetebilmek olarak tanımlayabileceğimiz ve   Üstbiliş  olarak Türkçeleştirebileceğimiz Metacognition (Üstbiliş), duygusal çevikliğin zihinsel boyutu  olarak düşünülebilir. Duygusal çeviklik “nasıl hissediyorum ve buna nasıl tepki veriyorum?” sorusuna odaklanıp zihni sakinleştirir. Böylece zihnimiz “ne düşünüyorum, nerede takıldım, odağımı nasıl yeniden ayarlayabilirim?” sorularını sorduğumuz Metacognition (Üstbiliş)’a hazır hâle

1. Giriş Havacılık tarihi incelendiğinde, kazaların önemli bir kısmında, ekip üyelerinin çekingen davranışları veya tam tersi saldırgan tutumları nedeniyle kritik bilgilerin paylaşılamadığı, uyarıların zamanında yapılamadığı görülmektedir. Assertiveness, Webster sözlüğünde "başkalarının haklarını çiğnemeden kendi haklarını savunabilmek, duygu, düşünce ve inançlarını uygun yollarla ifade edebilmek" olarak tanımlanmaktadır (Minibaş-Poussard, 2002). Havacılık bağlamında bu tanım

Sivil havacılık sektörü, bir yandan yolculara kusursuz bir misafirperverlik sunarken diğer yandan uçuş güvenliğini en üst düzeyde tutmak gibi zorlu bir denge üzerine kuruludur. Uçaklarda müşteriyle ilk temas eden kişiler olan kabin ekipleri, sadece servis yapmakla kalmaz; aynı zamanda acil durumlarda ve kriz anlarında güvenliğin omurgasını oluştururlar. Bu birbirine zıt iki rol (misafirperverlik ve otoriter liderlik), kabin memurlarının "duygusal emek" (emotional labor)  adı

Sivil havacılık endüstrisi; yüksek risklerin, gelişmiş teknolojilerin ve insan faktörünün operasyonel başarıda hayati bir rol oynadığı oldukça zorlu bir çalışma alanıdır. Uçaklarda görev yapan kabin ekipleri, genellikle yalnızca yolcu konforuyla ilgilenen yüzler olarak algılansalar da, aslında kabin içindeki uçuş emniyetinin (safety) ve güvenliğinin (security) en temel ve birincil teminatçılarıdır. Dar alanlarda çalışmak, beklenmedik acil durumlar, uyku düzensizlikleri ve far

Bir uçağın emniyetle yere teker koyması, sadece pilotun teknik becerilerine değil, kokpit içindeki "Güç Mesafesi" ve bu mesafenin nasıl yönetildiğine de bağlıdır. Bu karmaşık denklemi çözmek için Kim Scott’ın Radikal Samimiyet (Radical Candor) ve Radikal Saygı (Radical Respect) felsefelerini, Harrison Assessments verileri ve Psikolojik Güvenlik mimarisiyle birleştirmeye çalıştık. İlk olarak, geleneksel hiyerarşik yapıların (Kıdem Odaklı Paternalizm) operasyonel esneklik üze

Ayça Mumkule & Eray Beceren - Anahtar Eğitim Ticari havacılık sektörü, teknik beceriye ek olarak, sarsılmaz bir disiplin, yüksek durumsal farkındalık ve sürekli gelişim döngüsü gerektiren dinamik bir alandır. Genç pilotlar için mesleki kariyerlerinin başlangıcı, sadece uçuş saatlerini kaydetmekten ibaret değildir; bu süreç, emniyeti ve operasyonel verimliliği merkeze alan bir profesyonel kimliğin inşa edilmesidir. James Clear’ın   "Atomik Alışkanlıklar"  felsefesinde belirtti

Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) tarafından 16 Şubat 2026 tarihinde yayımlanan "Jazeera Airways – İlk Kuveyt Havacılık Emniyeti Forumu ve Mürettebat Refahı En İyi Uygulamaları" başlıklı belgede, modern havacılık sektöründe personel sağlığı ile operasyonel emniyet arasındaki kritik ilişki ele alınmaktadır. 28 Ekim 2025 tarihinde Jazeera Airways 'in ev sahipliğinde, Kuveyt'in 2035 Vizyonu doğrultusunda gerçekleştirilen bu forum; düzenleyicileri, operatörleri ve

Havacılık kazaları denildiğinde akla genellikle fırtınalı havalar, teknik arızalar veya kokpitteki kaos anları gelir. Ancak havacılık profesyoneli Alejandro Gabriel Giordano 'nun LinkedIn paylaşımına göre, en büyük felaketlerin tohumları kaosun ortasında değil, tam tersine "normalliğin" en yoğun hissedildiği anlarda atılır. Çoğu havacılık olayının kaza kırım raporları incelendiğinde, başlangıç sahnesinin korkutucu derecede sıradan olduğu görülür: Hava durumu mükemmeldir. 🌤️

UÇUŞ EKİPLERİNİN DUYGUSAL ZEKASI: Uçuş Ekiplerinde Takım Zekasını İnşa Etmek Sivil havacılık operasyonları, her biri kendi alanında son derece eğitimli, teknik becerileri yüksek ve hata payı düşük çalışanlardan oluşan "virtüözlerin" bir araya geldiği bir dünyadır. Bir kaptan pilot, bir yardımcı pilot ve deneyimli kabin memurları; kendi uzmanlık alanlarında birer yıldız oyuncu gibidirler. Ancak havacılık tarihindeki birçok olay göstermiştir ki, en yetenekli bireyleri bir araya

Sivil havacılık dünyasında bir uçuşun emniyetle tamamlanması; pilotların binlerce saatlik uçuş tecrübesine ve kabin ekiplerinin acil durum prosedürlerine olan hakimiyetine bağlıdır. Ancak, Vanessa Urch Druskat ’ın "The Emotionally Intelligent Team" (Duygusal Zekalı Takım)  yaklaşımına göre, en yetenekli kaptan pilotları ve en deneyimli kabin amirlerini aynı uçakta toplamak, o ekibin "mükemmel" bir performans sergileyeceği anlamına gelmez. Havacılıkta teknik beceriler (hard sk

Havacılık emniyetinin en kritik bileşenlerinden biri olan "İnsan Faktörleri" , 6–7 Aralık 2025 tarihlerinde düzenlenen 7. Havacılık, Uzay ve Psikoloji Kongresi ’nde Prof. Dr. Vahap Önen ’in sunduğu kapsamlı çalışma ile masaya yatırıldı. Prof. Dr. Önen, "Havacılıkta İnsan Faktörleri Eğitimi" başlıklı sunumunda, mevcut eğitim sisteminin tıkanıklıklarını analiz ederek, sadece pilotları değil tüm havacılık ekosistemini kapsayan bütüncül bir model önerisinde bulundu. 1. Mevcut D

Havacılık sektörü; saniyelerle ölçülen kararların alındığı, stresin anlık değil kronik olduğu ve belirsizliğin sürekli yönetilmek zorunda kalındığı nadir alanlardan biridir. 6–7 Aralık 2025 tarihlerinde gerçekleşen 7. Havacılık, Uzay ve Psikoloji Kongresi ’nde Prof. Dr. Itır Tarı Cömert , “Gökyüzünün Ötesinde Beden ve Zihin: Duygu Düzenleme” başlıklı sunumuyla, bu zorlu dünyada duyguları yönetmenin sadece psikolojik bir beceri değil, aynı zamanda hayati bir emniyet unsuru ol

Ticari havacılık, yıllardır en güvenli seyahat yöntemlerinden biri olarak kabul edilmektedir ve son 30 yılda kaza oranlarında ciddi bir düşüş yaşanmıştır. Sağlık sektörü de, riskli ve karmaşık yapısı nedeniyle havacılık endüstrisini bir güvenlik modeli olarak örnek almaktadır. UW Medicine (Washington Üniversitesi Tıp Fakültesi) asistan ve uzmanlık öğrencileri, hasta bakımını iyileştirmek amacıyla Horizon Air ile iş birliği yaparak havacılık güvenliği protokollerini tıp alanı

Ekip Kaynak Yönetimi Eğitiminde Duygusal Zekâ konusunda aşağıdaki görüş gibi görüşleri araştırmak üzere yaptığımız bir çalışma tamamlanmak üzere. Bu çalışmada hedef kitle iki bölümden oluşmaktadır. Birinci grup ; aktif çalışan pilot ve kabin ekipleri, İkinci grup; konu ile ilgisi olan akademisyenler, tıp insanları ve emekli pilotlar. Detaylı araştırmanın değerlendirmeleri devam ediyor. Tamamlanan bölümlerden sadece bir bölümü paylaşmak isterim. Bu bölüm 46 kişilik akademisye

Bu yazı, Prof. Dr. Vahap Önen editörlüğünde, Nobel Yayınlarından çıkan "Havacılıkta İnsan Faktörleri"  adlı kitabın "İnsan Faktörleri Yönünden Duygusal Zeka"  başlıklı 18. bölümünü detaylı bir şekilde incelemektedir. Eğitim Uzmanı Eray Beceren tarafından kaleme alınan bu bölüm, havacılık sektörünün temel bileşenlerinden olan insan faktörleri (İF) üzerindeki duygusal zeka (DZ) yetkinliklerinin kritik etkilerini araştırmaktadır. Kitabın ve Bölümün Genel Çerçevesi Havacılıkta İ

"Guten Tag, hier spricht Ihre Kapitänin" (İyi günler, kaptanınız konuşuyor) adlı kitabında, Kaptan Cordula Pflaum, New York JFK Havalimanı yerine Boston'a inmek zorunda kaldığı olayı ve bu süreçteki hızlı karar alma mekanizmasını detaylıca anlatmaktadır. Ancak, olay anlatılırken FORDEC modelinin adı bu spesifik durum için açıkça anılmamış olsa da, alınan kararlar modelin adımlarını içselleştirmiş bir pilotun yaklaşımını yansıtmaktadır. Aşağıda, olayın oluşu ve bu durumun F

Pilotluk mesleğinin çekirdeğinde, uçağın teknik yönetimi ve kontrol listelerine (checklists) uyum yatar. Ancak kaynaklar, bu mesleğin en zorlayıcı kısmının, eğitimlerde genellikle yeterince ele alınmayan insani boyut  olduğunu vurgulamaktadır. Bir pilotun teknik yeterliliğe sahip olması ile baskı altında bir ekibe liderlik edebilmesi arasındaki fark, çoğu zaman kazaların önlenmesinde belirleyici olur. Bu makale, yeni bir kaptanın karşılaştığı zorlu bir örnek olay üzerinden, p

Erin Meyer ’in kültür haritalama modelinde, Türk Kültürü (genel olarak) yüksek bağlamlı, ilişki temelli ve hiyerarşik bir yapı sergilemektedir. Türk Havacılığı gözlemleri de bu temel eğilimleri doğrulamakla birlikte, işin doğası gereği (emniyet, standardizasyon, uluslararası CRM baskısı) bu eğilimlerin bazı boyutlarda zorunlu olarak Batı’nın düşük bağlamlı, görev odaklı normlarına yaklaştığı görülmektedir. Kaynak 💡 Boyutlar 1. COMMUNICATING (İletişim Tarzı: Düşük Bağlamlı ↔

An Informative Article Based on Captain Mehmet Fatih Temel’s Presentation By Captain Mehmet Fatih Temel, Safety & ERP Manager, Jazeera Airways Captain Mehmet Fatih Temel, Safety & ERP Manager at Jazeera Airways, recently delivered a critical presentation emphasizing that the cornerstone of aviation safety lies in the human element. His core message asserts: "Safety begins with a clear mind, a rested body, and a supported crew" . The presentation outlined the essential link be

Kuwait 2025 Aviation Safety Forum ’da Değerli Kaptan Pilot Dostum Mehmet Fatih Temel , Jazeera Airways  Emniyet ve ERP Müdürü olarak, havacılık güvenliğinin en kritik unsurlarından biri olan Zihinsel Sağlık, Zindelik ve Yorgunluk Riski Yönetimi (FRMS)  konularına odaklanan bilgilendirici bir sunum yaptı. Temel'in sunduğu ana mesaj, "Emniyet, berrak bir zihin, dinlenmiş bir vücut ve desteklenmiş bir mürettebat ile başlar"  olmuştur. Neden Zihinsel Sağlık Havacılıkta Önemlidir?