Mobbing sürecinin üç ana karakteri bulunur; Zorba/lar, Kurban ve İzleyiciler...

Duygularım Zorba ve Ben “Mobbing ile Mücadelede Alınabilecek Zihinsel Önlemler”  Ayça Mumkule, Eray Beceren – Postiga Yayınları(2012). Sayfa 16. 

Mobbing sürecinin üç ana karakteri; Zorba/lar, kurban ve izleyiciler...

Zorba; iş yerindeki mevcudiyetini sürdürebilmek ya da hedeflerine ulaşabilmek için önüne çıkan her engeli acımasızca yok etmeyi göze alan, hatta bu yöntemi mübah gören kişidir. Engelin bir raptiye ya da insan olması önemli değildir. Zorbalar zekidirler, ancak akılsızdırlar. Pek çoğu, kişisel farkındalıktan uzak bir yaşam sürdürdükleri için, özgüven yoksunudur. Yaşamları boyunca egolarına teslim oldukları söylenebilir; yani sahte bir benliğe ve bu sahte benliğin reel olmayan ihtiyaçlarına esirdirler. Kurban için adeta bir canavar olan bu profil, iş yaşamında yer alan diğer oyuncular için son derece temiz bir sicile sahip olabilir. Ta ki diğer oyunculardan biri daha zorba için tehlike arz edinceye kadar.

Kurban profili; genellikle her İK yöneticisinin hayal ettiği yetkinliklere sahip bir portre çizer. İşini iyi yapar, zekidir. Arkadaşları tarafından sevilir. Performansı yüksektir. Saygılıdır, yaratıcıdır.  Yani tehlikenin ta kendisidir. Zaman zaman; sessiz ve asosyal mizaç sergileyenler de sürece maruz kalmaktadır. Ancak süreç, onların yaşam tarzlarında aşina oldukları ve kabullendikleri bir davranış silsilesi içerdiğinden duygusal şiddetten daha az etkilenirler.

İzleyiciler; sürecin belki de en egosantrik oyuncularıdır. Onlar yaşanan savaşın farkındadırlar. Ancak iş kaybetme korkusu, çatışmadan uzak durma güdüsü, kurbana dönüşme ihtimali ve benzeri kaygılarla sessiz kalırlar. Bu kaygıları, vicdan muhasebelerinin önüne geçecek kadar kuvvetlidir. İzleyicinin, potansiyel zorba olma ihtimali üzerinde de düşünmek gerekir.

Zorba ve kurban, sürecin asıl oyuncularıdırlar ve önemli bir asgari müştereği paylaşırlar; gelişmesi gereken kişisel farkındalık...