Analiz: Havacılık Kurumu Çalışanlarının Grasha Reichman Öğretme Stilleri

Anahtar Eğitim olarak 15 yıldır "Eğiticinin Eğitimi" vermeye devam ediyoruz. Bunların büyük çoğunluğu 7 farklı Havacılık Sektörü şirketinin çalışanlarına ve bunların da büyük çoğunluğu pilotlara verdik. Bu eğitimin en önemli konularından biri de "Öğretme Stilleri". Biz Grasha Reichman Öğretme Stillerini tercih ediyoruz. Eğitim öncesi katılımcıların Öğretim Stillerini değerlendiriyoruz ve eğitim esnasında da konuyu tartışıyor, konuşuyoruz. Bu analiz; 381 Pilot, 196 Kabin Personeli, 90 Teknik Personel ve 163 Diğer Personel olmak üzere toplam 830 kişi ile gerçekleştirilmiştir.

Ortalamalara Göre Sonuçların Değerlendirilmesi

(1) Genel Değerlendirme

Havacılık personelinin en baskın öğretme stili "Kolaylaştırıcı" (47.04), en düşük puanlı stili ise "Otoriter" (41.69) olarak görülmektedir.

• Yorum: Bu durum, havacılık eğitimlerinde modern CRM (Ekip Kaynak Yönetimi) yaklaşımlarının etkisini göstermektedir. Eğitmenler; bilgiyi dikte eden (Otoriter) bir figür olmaktan ziyade, öğrenmeyi destekleyen, rehberlik eden ve etkileşimi artıran (Kolaylaştırıcı) bir rol üstlenmektedir. "Kişisel Model" stilinin de yüksek olması (45.45), "örnek olarak öğretme" kültürünün havacılıkta yaygın olduğunu gösterir.

(2) Cinsiyete Göre Değerlendirme

Kadın ve erkek çalışanların öğretme stilleri birbirine oldukça yakındır.

• Kadınlar: "Kolaylaştırıcı" stilde erkeklere göre biraz daha yüksek puan (47.42 vs 46.90) almışlardır. Bu, kadın eğitmenlerin işbirlikçi öğrenmeye biraz daha yatkın olabileceğini işaret edebilir.

• Erkekler: "Otoriter" ve "Uzman" stillerinde çok marjinal bir farkla (yaklaşık 0.3 puan) daha yüksek çıkmışlardır, ancak bu fark istatistiksel olarak anlamlı bir ayrışmayı göstermemektedir.

(3) Kuşaklara Göre Değerlendirme

En belirgin farklılıklar kuşaklar arasında görülmektedir.

• Baby Boomer (BB) Kuşağı: Neredeyse tüm kategorilerde en yüksek puanlara sahiptir. Özellikle "Otoriter" (44.25) ve "Danışman" (45.25) stillerinde diğer kuşaklardan belirgin şekilde ayrışırlar. Bu kuşak, öğretme sürecinde hem otoriteyi hem de öğrenci özerkliğini (delegasyonu) yoğun bir şekilde kullanmaktadır.

• Z Kuşağı: Genel olarak tüm stillerde en düşük ortalamalara sahiptir. Özellikle "Otoriter" stildeki düşüş (40.51) çok nettir. Bu durum, genç kuşağın hiyerarşik veya bilgi odaklı öğretimden ziyade, daha esnek ve daha az yapılandırılmış (ancak yine de Kolaylaştırıcı yönü yüksek) bir yaklaşımı benimsediğini göstermektedir.

• Eğilim: Kuşak gençleştikçe "Uzman" ve "Otoriter" puanlarında doğrusal bir düşüş gözlemlenmektedir.

(4) Görevlere Göre Değerlendirme

• Pilot ve Kabin: Sonuçları birbirine oldukça yakındır. Her iki grup da "Kolaylaştırıcı" ve "Kişisel" stillerde yüksek puanlara sahiptir. Bu, uçuş operasyonunun doğası gereği ekip çalışmasına ve rol model olmaya verilen önemi yansıtır.

• Teknik: Teknik personel, diğer gruplara göre genel olarak daha düşük puan ortalamalarına sahiptir. Özellikle "Kişisel" (43.71) ve "Otoriter" (40.41) stilleri, pilot ve kabin ekiplerine göre daha düşüktür. Teknik eğitimlerin daha prosedürel ve standartlara dayalı olması, kişisel rol modelligi veya otoriter baskınlığı bir miktar geri plana itiyor olabilir.

  
  

Sonuç Olarak: 

Havacılık camiası, klasik "Hoca-Öğrenci" hiyerarşisinden uzaklaşarak, rehberlik eden ve örnek olan (Kolaylaştırıcı & Kişisel Model) bir eğitim anlayışını benimsemiştir. Genç kuşakların sisteme dahil olmasıyla bu eğilimin "Otoriter" stilden daha da uzaklaşacağı öngörülebilir.

Dominant Tercihlere Göre Sonuçların Değerlendirilmesi

(1) Genel Eğilim

• Baskın Stil: Katılımcıların neredeyse yarısının (%46.1) birincil tercihi "Kolaylaştırıcı" stildir. Bu, havacılık eğitimlerinde "öğrenmeyi destekleyen, rehberlik eden" yaklaşımın tartışmasız lider olduğunu göstermektedir.

• İkinci Tercih: "Kişisel Model" (%20) stili ikinci sırada gelmektedir. Yani her 5 eğiticiden 1'i, öğretirken en çok "örnek olma / rol model olma" yöntemine güvenmektedir.

• Otoriter Stil: Sadece %3.4'lük bir kesimin dominant tercihidir. Otoriterlik, modern havacılık eğitiminde neredeyse tamamen terk edilmiş bir birincil yöntemdir.

(2) Cinsiyet Farklılıkları

• Kadınlar (%49.8) erkeklere (%44.9) göre "Kolaylaştırıcı" stili daha sık dominant tercih olarak benimsemektedir.

• Erkekler (%21.1) ise kadınlara (%16.7) göre "Kişisel Model" stilini daha fazla benimsemektedir. Erkek eğitmenler "beni izle ve yap" yöntemine, kadın eğitmenler "birlikte çözelim/destekleyelim" yöntemine bir adım daha yakındır.

(3) Kuşak Farklılıkları

• Z Kuşağı (%58.8): "Kolaylaştırıcı" stili en yüksek oranda benimseyen gruptur. Genç eğitmenler hiyerarşiden en uzak, etkileşime en açık gruptur.

• X Kuşağı (%25.6): "Kişisel Model" stilinin en yüksek olduğu gruptur. X kuşağı eğitmenlerinin 4'te 1'i, deneyimlerini rol model olarak aktarmayı tercih etmektedir.

• Baby Boomer: "Danışman" (%8.9) ve "Çoklu" (%23.2) stillerinde diğerlerinden ayrışır. Bu kuşak, tek bir stile bağlı kalmak yerine duruma göre farklı stilleri (özellikle danışmanlığı) harmanlamayı tercih etmektedir.

(4) Görev Farklılıkları

• Teknik Personel (%14.4): "Uzman" stilinin en yüksek olduğu gruptur. Teknik eğitimlerin doğası gereği "bilgiyi aktaran uzman" rolü burada daha belirgindir.

• Pilotlar (%44.4): Diğer gruplara göre daha dengeli bir dağılım göstermekle birlikte, "Danışman" stilini (%5.0) en çok kullanan meslek grubudur. Bu da kokpit içi mentorluk kültürünün bir yansıması olabilir.

• Kabin Ekibi (%1.5): "Danışman" stilini en az tercih eden gruptur, daha çok "Kişisel Model" ve "Kolaylaştırıcı" stillerine odaklanmışlardır.

"Kolaylaştırıcı" stil açık ara baskın kültürdür. Gelecek projeksiyonunda Z kuşağının etkisiyle bu stilin daha da artacağı, "Uzman" ve "Kişisel" stillerin ise daha spesifik (teknik eğitimler gibi) alanlara kayacağı öngörülebilir.

Sonuç

1. Eğitim Kültüründe Dönüşüm: Havacılık eğitimlerinde geleneksel "Otoriter" ve dikte edici yaklaşım yerini, büyük oranda "Kolaylaştırıcı" (Facilitator) ve "Kişisel Model" yaklaşımlarına bırakmıştır. Katılımcıların %46'sının birincil tercihinin "Kolaylaştırıcı" olması, kurumda CRM (Ekip Kaynak Yönetimi) prensiplerinin ve modern, öğrenci merkezli eğitim anlayışının benimsendiğini göstermektedir.

2. Kuşaklar Arası Makas: Öğretme stillerinde en belirgin ayrışma kuşaklar arasında görülmektedir. Baby Boomer kuşağı, deneyim aktarımını "Otoriter" ve "Danışman" stilleriyle harmanlarken; sisteme yeni dahil olan Z Kuşağı, hiyerarşiden tamamen uzak, etkileşime dayalı ve esnek bir öğrenme ortamı talep etmektedir. Bu durum, eğitimci eğitimlerinde kuşak uyumunun ele alınması gerekliliğini doğurmaktadır.

3. Görev Odaklı Farklılaşma: Pilot ve Kabin ekipleri, operasyonel risk yönetimi gereği "Rol Model Olma" (Kişisel Model) eğilimindeyken; Teknik personel, prosedürel doğruluğun kritik olduğu alanlarda "Uzman" öğretme stilini korumaktadır. Bu, teknik eğitimlerin doğası gereği bilginin doğruluğuna ve standartlara verilen önemi yansıtmaktadır.

Özetle; Kurumların eğitim kadrosu, "Bilgiyi dikte eden Hoca" rolünden sıyrılarak, "Öğrenmeye rehberlik eden Koç" rolüne evrilmiştir. Gelecek dönem "Eğitici Eğitimi" planlamalarında; Z kuşağının beklentilerini karşılayacak dijital/interaktif metotların artırılması ve teknik eğitimlerdeki uzmanlık vurgusunun koçluk becerileriyle desteklenmesi önerilmektedir.