Uçuş Ekiplerinde Takım Zekasını İnşa Etmek

Eray Beceren
12 dakika önce
2 dakikada okunur

UÇUŞ EKİPLERİNİN DUYGUSAL ZEKASI: Uçuş Ekiplerinde Takım Zekasını İnşa Etmek

Sivil havacılık operasyonları, her biri kendi alanında son derece eğitimli, teknik becerileri yüksek ve hata payı düşük çalışanlardan oluşan "virtüözlerin" bir araya geldiği bir dünyadır. Bir kaptan pilot, bir yardımcı pilot ve deneyimli kabin memurları; kendi uzmanlık alanlarında birer yıldız oyuncu gibidirler. Ancak havacılık tarihindeki birçok olay göstermiştir ki, en yetenekli bireyleri bir araya getirmek otomatik olarak yüksek performanslı veya emniyetli bir takım yaratmaz. Vanessa Urch Druskat’ın araştırmalarına göre, bir ekibin başarısını belirleyen şey bireylerin tekil zekası veya yeteneği değil, etkileşimlerinin kalitesidir.

Virtüözler Yanılgısı ve Havacılık

Pek çok havayolu şirketi, en iyi pilotları ve kabin amirlerini seçmenin mükemmel sonuçlar doğuracağını "umut eder". Oysa "virtüözler topluluğu", doğru etkileşim rutinlerine sahip değilse, sıradan bir gruptan daha kötü performans sergileyebilir. Takımlar birer sistemdir; yani uçağın emniyetle uçması, pilotun içsel teknik becerisi kadar, o pilotun kabin ekibiyle veya yardımcı pilotuyla bilgiyi nasıl paylaştığına ve duygusal verileri nasıl işlediğine bağlıdır.

Virtüözlerin (yüksek statülü üyelerin) bulunduğu ekiplerde en büyük risk, üyelerin birbirlerinin fikirlerini geliştirmek yerine, kimin daha bilgili olduğunu kanıtlamaya çalışmasıdır. Bu durum, kokpitteki serbest bilgi akışını durdurur ve en kıdemsiz üyenin hayati bir uyarı yapmasını engelleyen "sessizlik duvarını" inşa eder.

Maestro Olarak Lider: Kültür Yöneticisi

Uçuş ekiplerinin bir senfoni uyumuyla çalışabilmesi için bir maestroya ihtiyacı vardır. Buradaki maestro, orkestrayı sadece yöneten değil, orkestra üyelerinin birbirleriyle olan sosyal ve duygusal etkileşimlerini tasarlayan kişidir. Druskat, bu liderlik rolünü "kültür yöneticisi" (culture manager) olarak tanımlar.

Havacılıkta bir kaptan pilot, Richard Hackman’ın deyimiyle bir "otorite ipi" (authority tightrope) üzerinde yürür. Ne zaman kesin direktifler vereceğini, ne zaman ekibin katılımını teşvik edeceğini bilmek zorundadır. Maestro, ekibin içindeki tüm yeteneklerin (virtüözlerin) "kolektif beynini" aktif tutan kişidir.

Takım Duygusal Zekası (Team EI) Nedir?

Ekip düzeyinde duygusal zeka, bireylerin nazik olmasıyla ilgili değildir. Team EI, ekip üyelerinin bir araya geldiklerinde devreye giren temel sosyal ihtiyaçlarını karşılayan rutinler ve normlar bütünüdür. Bu ihtiyaçlar şunlardır:

Aidiyet ve Kabul: Üyelerin kendilerini ekibin gerçek bir parçası olarak hissetmesi.
Değer Görme: Yeteneklerinin ve katkılarının ekip tarafından fark edilmesi.
Etki Sahibi Olma: Karar süreçlerine dahil olabildiğini ve sesinin duyulduğunu hissetme.

Uçuş Emniyeti İçin Kritik Normlar

"Maestro" lider, ekibin sadece teknik prosedürleri (SOP) değil, etkileşim prosedürlerini (normları) de takip etmesini sağlar. Yüksek performanslı uçuş ekiplerinde şu üç küme norm bilinçli olarak inşa edilir:

Küme 1: Birbirimizin Başarılı Olmasına Yardım Etme: Uçuş öncesi brifinglerde üyelerin birbirlerinin çalışma tercihlerini anlaması ve birbirlerine özen göstermesi, bir "emniyet ağı" oluşturur.
Küme 2: Birlikte Öğrenme ve İlerleme: Havacılıkta hayati olan "ifadeyi destekleme" normu burada devreye girer. Bu norm, en genç kabin memurunun bile "bir sorun görüyorum" diyebilmesi için semboller ve ritüellerle desteklenen bir ortam yaratır.
Küme 3: Paydaşlarla Etkileşim: Uçuş ekibinin kule, yer hizmetleri ve teknik bakımla kurduğu stratejik ilişkiler, operasyonun dış bağlamını anlamalarını sağlar.

Sonuç

Dokuz virtüözü bir araya getirdiğinizde sadece gürültü de yaratabilirsiniz, muazzam bir senfoni de. Aradaki farkı yaratan, etkileşimlerin tesadüfe bırakılmamasıdır. Havacılıkta yüksek performanslı bir ekip, ancak üyelerinin insani ihtiyaçlarının karşılandığı, her sesin değerli kılındığı ve liderin bir maestro gibi kültürü yönettiği bir ortamda mümkündür. Unutmayın; "takımlar sadece insandır" ve ancak insani bağlar üzerine inşa edildiklerinde kusursuz bir sistem gibi çalışabilirler.