4 Kasım 2010 tarihinde Singapur'dan Sidney'e hareket eden Qantas havayollarına ait QF32 sefer sayılı A380 uçağı, kalkışın dördüncü dakikasında 2 numaralı motorunda tarihte eşi görülmemiş bir türbin diski patlaması yaşadı. Kaptan Richard de Crespigny komutasındaki beş kişilik kokpit ekibi; 22 sistemden 21'ini etkileyen hasara karşın, 469 yolcu ve mürettebatı güvenle yere indirmeyi başardı. Olayla ilgili detaylı bilgi: QF32 Uçuşunda Ekip Kaynak Yönetimi ve İnsan Faktörleri Bu y

Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği'nin (IATA), artan küresel pilot açığını kapatmak amacıyla ticari havayolu pilotlarının emeklilik yaşını 65'ten 67'ye çıkarma teklifi, sivil havacılık dünyasında hararetli bir tartışmayı ateşledi. Bu yazı; IATA'nın Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü'ne (ICAO) sunduğu teklif metni ile emekli havayolu kaptanı ve yazar Reyné O'Shaughnessy'nin LinkedIn platformunda başlattığı, çok sayıda deneyimli havacının katıldığı kapsamlı tartışmadan der

Sivil havacılık endüstrisi, uygulanan katı kurallar ve gelişen teknoloji sayesinde günümüzde eşi benzeri görülmemiş bir "emniyet" seviyesine ulaşmıştır. Milyonlarca insan, her gün hiçbir büyük sorun yaşanmadan, karmaşık havacılık sisteminin bir parçası olarak güvenle seyahat etmektedir. Ancak bu mükemmel işleyen devasa makinenin kalbinde, her zaman en karmaşık ve hassas bileşen olan "insan" yer alır. Sistemler ne kadar teknolojik olursa olsun, havacılığın temelinde yatan insa

Havacılık tarihi, kuralların ve prosedürlerin insan zekâsı, yılmazlığı (resilience) ve duygusal çevikliği (emotional agility) ile birleştiği anlarda yazılan kahramanlık hikâyeleriyle doludur. 4 Kasım 2010 tarihinde, Singapur Changi Havalimanı'ndan Sidney'e doğru havalanan Qantas Havayolları'na ait 32 sefer sayılı (QF32) Airbus A380 uçağı, tam da böyle bir hikâyenin merkezinde yer alır. Uçakta 440 yolcu ve 29 mürettebat olmak üzere toplam 469 kişi bulunmaktaydı. Kalkıştan kısa

Havacılık endüstrisinde pilotların "wellbeing" (esenlik ve refah) durumu yalnızca bireysel bir sağlık meselesi değil, aynı zamanda uçuş emniyetini doğrudan etkileyen kritik bir güvenlik unsurudur. Aeromedical Safety Coalition (ASC) tarafından hazırlanan güncel Pilot Akran Destek Programları (PSP) raporu, pilotların mental sağlığı ve yardım arayış süreçleri hakkında daha önce çok konuşulmayan, spesifik ve oldukça çarpıcı tespitler sunuyor. İşte raporda wellbeing konusunda öne

4 Kasım 2010 tarihinde Singapur'dan Sidney'e hareket eden Qantas havayollarına ait QF32 sefer sayılı A380 uçağı, kalkışın dördüncü dakikasında 2 numaralı motorunda tarihte eşi görülmemiş bir türbin diski patlaması yaşadı. Kaptan Richard de Crespigny komutasındaki beş kişilik kokpit ekibi; 22 sistemden 21'ini etkileyen hasara karşın, 469 yolcu ve mürettebatı güvenle yere indirmeyi başardı. Olayla ilgili detaylı bilgi: QF32 Uçuşunda Ekip Kaynak Yönetimi ve İnsan Faktörleri Bu m

Özet Havacılık endüstrisinde teknolojik gelişmeler ve otomasyon sistemleri kaza oranlarını önemli ölçüde azaltmış olsa da, beklenmedik, karmaşık ve kural kitaplarında yer almayan kriz anlarında uçuş emniyetinin sağlanmasındaki en temel unsur "insan faktörü" olmaya devam etmektedir (Kanki, Anca ve Chidester, 2019). Bu çalışmanın başlangıç niteliğindeki ilk bölümünde, 4 Kasım 2010 tarihinde gerçekleşen ve havacılık tarihinin en büyük "Siyah Kuğu" (Black Swan) olaylarından biri

Gallup tarafından yayımlanan ve Dünya Hükümetler Zirvesi'nde tanıtılan Global Leadership Report: What Followers Want (Küresel Liderlik Raporu: Takipçiler Ne İster?) adlı araştırma dokümanı, modern liderliğin temel taşlarını yeniden tanımlamaktadır. Küresel Mutluluk Merkezi ve Küresel Emniyet (Safety) Araştırma Merkezi gibi çeşitli birimleriyle toplumların nabzını tutan Gallup'un bu raporu, 52 ülkede gerçekleştirilen anketlere ve onlarca yıllık araştırmalara dayanmaktadır. B

Eski bir ABD Hava Kuvvetleri (USAF) savaş pilotu, havayolu kaptanı ve Havacılık Emniyeti ve İnsan Faktörleri Profesörü olan Brandon Williams tarafından kaleme alınan ve 12 Mart 2026 tarihinde LinkedIn platformunda yayımlanan " Why Aviation Consulting and Coaching Matter More Than Ever" (Havacılıkta Danışmanlık ve Koçluk Neden Her Zamankinden Daha Önemli) başlıklı makale, sivil havacılıkta güvenliğin görünmeyen yüzüne ışık tutuyor. Havacılık endüstrisi hiçbir zaman kurallar

Sivil havacılıkta uçuş emniyetinin en temel yapı taşlarından biri iletişimdir. Gökyüzündeki ve yerdeki operasyonların güvenli bir şekilde yürümesi, kokpit ile kule arasındaki bilgi alışverişinin kusursuz olmasına bağlıdır. Peki, her iki taraf da doğru iletişimi kurduğuna emin olduğunda bile gizli bir tehlikeyle karşı karşıya kalabileceğimizi hiç düşündünüz mü? Gelin, havacılık iletişimindeki "Yeterince Normal" (Normal Enough) yanılgısına yakından bakalım. "Tekrar Edin" Deme

Sivil havacılıkta kabin ekipleri, hem acil durumlarda hayat kurtaran birer "emniyet profesyoneli" hem de havayolunun marka yüzü olan "hizmet elçileri" olarak çalışırlar. Bu birbirine zıt iki rol, dar bir alanda, yorgunluk ve stres altında yüzlerce farklı yolcu profiliyle birleştiğinde, kabin ekiplerinin üzerinde muazzam bir "duygusal emek" yükü oluşturur. Ekiplerin sadece kuralları ezberleyerek bu yükün altından kalkması zordur. Son araştırmalar, dünyaca ünlü konaklama de

European Cockpit Association (ECA) Havacılık Emniyet Koordinatörü Louise Woygnet tarafından kaleme alınan ve 16 Mart 2026 tarihinde LinkedIn platformundaki "European Pilots" sayfasında yayımlanan makale, havacılığın en kritik ama yönetilmesi en zor sorunlarından birine odaklanıyor: Uçuş ekiplerinin yorgunluğu. Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı (EASA) tarafından düzenlenen Uçuş Süresi Sınırlamaları (FTL) ve Yorgunluk Risk Yönetimi (FRM) Konferansı'ndaki izlenimlerini akta

Bu yazı, Daan Vlaskamp, Annemarie Landman, Jeroen van Rooij ve James Blundell tarafından hazırlanan ve Elsevier'in International Journal of Industrial Ergonomics (2025) dergisinde yayımlanan güncel bir araştırmadan derlenmiştir Günümüz sivil havacılığında güvenlik standartlarının ulaştığı yüksek seviye, pilotlarda doğal olarak "her şeyin normal gideceği" yönünde bilinçdışı bir beklenti yaratır. Ancak işler nadiren de olsa ters gittiğinde, bu durum genellikle aniden gerçekleş

Kendi düşünme sürecinin farkında olmak ve onu yönetebilmek olarak tanımlayabileceğimiz ve Üstbiliş olarak Türkçeleştirebileceğimiz Metacognition (Üstbiliş), duygusal çevikliğin zihinsel boyutu olarak düşünülebilir. Duygusal çeviklik “nasıl hissediyorum ve buna nasıl tepki veriyorum?” sorusuna odaklanıp zihni sakinleştirir. Böylece zihnimiz “ne düşünüyorum, nerede takıldım, odağımı nasıl yeniden ayarlayabilirim?” sorularını sorduğumuz Metacognition (Üstbiliş)’a hazır hâle

1. Giriş Havacılık tarihi incelendiğinde, kazaların önemli bir kısmında, ekip üyelerinin çekingen davranışları veya tam tersi saldırgan tutumları nedeniyle kritik bilgilerin paylaşılamadığı, uyarıların zamanında yapılamadığı görülmektedir. Assertiveness, Webster sözlüğünde "başkalarının haklarını çiğnemeden kendi haklarını savunabilmek, duygu, düşünce ve inançlarını uygun yollarla ifade edebilmek" olarak tanımlanmaktadır (Minibaş-Poussard, 2002). Havacılık bağlamında bu tanım

Sivil havacılık sektörü, bir yandan yolculara kusursuz bir misafirperverlik sunarken diğer yandan uçuş güvenliğini en üst düzeyde tutmak gibi zorlu bir denge üzerine kuruludur. Uçaklarda müşteriyle ilk temas eden kişiler olan kabin ekipleri, sadece servis yapmakla kalmaz; aynı zamanda acil durumlarda ve kriz anlarında güvenliğin omurgasını oluştururlar. Bu birbirine zıt iki rol (misafirperverlik ve otoriter liderlik), kabin memurlarının "duygusal emek" (emotional labor) adı

UTED International 7. Sayıdan kendime aldığım notlar.. UTED | Uçak Teknisyenleri Derneği | Dergi SOJT TRAINING AND ITS CONTRIBUTION TO AVIATION (Yapılandırılmış İşbaşı Eğitimi ve Havacılığa Katkısı) Yazar: Selim KONA (Temel ve B1&B2 Uçak Tipi Bakım Eğitmeni). İçerik: Yapılandırılmış İşbaşı Eğitimi (SOJT), teorik sınıf eğitimi ile gerçek uçak üzerindeki operasyonel pratiği bir araya getiren modern ve etkili bir eğitim modelidir. Eskiden "Saha Gezisi" veya standart "İşbaşı E

Kokpit'ten Bakış 67. Sayısından ilgi duyduğum konularda kendime çıkardığım notlar.. www.talpa.org/publication/temmuz-aralik-2025/ İnsan Faktörü: Pilotlar İçin Hata ve Hata Tekrarı Yazar: N. Temuçin Gürel (AFA Uçuş Okulu Yönetici/Eğitmen). İçerik: Makale, hatanın insan doğasının ayrılmaz bir parçası olduğunu vurgulayarak başlar ve insanların bilinçsiz (bilgi/deneyim eksikliği) veya bilinçli (yanlış, eksik bilgiyle eyleme geçme) olarak nasıl hata yaptıklarını inceler. Havacı

Sivil havacılık endüstrisi; yüksek risklerin, gelişmiş teknolojilerin ve insan faktörünün operasyonel başarıda hayati bir rol oynadığı oldukça zorlu bir çalışma alanıdır. Uçaklarda görev yapan kabin ekipleri, genellikle yalnızca yolcu konforuyla ilgilenen yüzler olarak algılansalar da, aslında kabin içindeki uçuş emniyetinin (safety) ve güvenliğinin (security) en temel ve birincil teminatçılarıdır. Dar alanlarda çalışmak, beklenmedik acil durumlar, uyku düzensizlikleri ve far

Bu makale, Uluslararası Havayolu Pilotları Dernekleri Federasyonu (IFALPA) tarafından 16 Aralık 2021 tarihinde yayımlanan "21POS12" numaralı "Positive Safety Culture" (Pozitif Emniyet Kültürü) başlıklı bildiri esas alınarak hazırlanmıştır. Bu konu, 23–26 Nisan tarihleri arasında TALPA ev sahipliğinde İstanbul'da düzenlenen IFALPA 2026 Konferansı Ana Teması olarak belirlenmiştir. Havacılık Sisteminin Karmaşıklığı ve Emniyetin Doğası Ticari havacılık, genel olarak kamuoyu taraf