UTED Dergi NISAN2026.pdf (Sayfa 52-55) yayımlandı. Havacılık endüstrisi, teknolojik karmaşıklığın ve operasyonel risklerin en üst düzeyde olduğu sektörlerin başında gelmektedir. Modern havacılık tarihinde emniyet standartlarının yükseltilmesi, başlangıçta mekanik sistemlerin iyileştirilmesine odaklansa da, günümüzde odak noktası "insan faktörü" (human factors) üzerine kaymıştır. İstatistiksel veriler, küresel havacılık kazalarının yaklaşık %80'inin doğrudan veya dolaylı olara

Modern iş dünyasında ve özellikle operasyonel hassasiyetin çok yüksek olduğu havacılık sektöründe, sürdürülebilir başarı elde etmenin yolu nereden geçmektedir? The Metiss Group tarafından yayımlanan ve Cyndi Gave tarafından 10 Kasım 2025 tarihinde kaleme alınan "The Business Case for Putting Employees First: Lessons from Delta Airlines" (Önce Çalışanlara Değer Vermenin Ticari Gerekçesi: Delta Havayollarından Dersler) başlıklı makale, bu soruya çok net ve yapıcı bir cevap sunm

Sivil havacılık tarihi, büyük ölçüde mühendislik zaferlerinin ve teknik mükemmeliyet arayışının tarihidir. Jet motorunun icadından otopilot sistemlerine, kompozit gövde yapılarından uydu navigasyonuna kadar endüstrinin odak noktası on yıllar boyunca "donanım" (hardware) ve bu donanımı yönetecek "yazılım" (prosedürler/software) üzerinde olmuştur. Ancak 20. yüzyılın sonlarına doğru, özellikle insan hatalarından kaynaklanan kazaların oranının teknik arızaların önüne geçmesiyle b

Uluslararası Havacılık Emniyeti Soruşturmacıları Derneği’nin (ISASI) "Soruşturma Yoluyla Geliştirilmiş Emniyet" mottosu, havacılık emniyetini tehdit eden unsurların belirlenmesinde kaza soruşturmacılarının ne kadar hayati bir rol oynadığını güçlü bir şekilde vurgular. Bu doğrultuda hazırlanan ve havacılık sektörüne ışık tutan değerli çalışmalardan biri de Prof. Dr. Markus Bieswanger, Doç. Dr. Elizabeth Mathews ve Emekli Kaptan Pilot/ Soruşturmacı Enrique "Rick" Valdes tarafın

Günümüz iş dünyası, daha önce hiç olmadığı kadar hızlı, belirsiz ve yoğun bir değişim baskısı altında. Geleneksel liderlik modelleri bu hıza ayak uydurmakta zorlanırken, organizasyonların ayakta kalabilmesi ve çalışanların tükenmişlik sendromundan (burnout) korunabilmesi için yeni nesil yaklaşımlara ihtiyaç duyuluyor. Tam da bu noktada, Google çatısı altında doğan ve bugün küresel bir otoriteye dönüşen SIY Global (Search Inside Yourself), yayınladığı bilimsel temelli çalışmal

Ticari havacılık endüstrisi, tarihsel süreçte teknik ve mekanik riskleri yönetme konusunda büyük bir uzmanlık kazanmış olsa da günümüzde uçuş emniyetini tehdit eden asıl unsurun insan faktörü ve psikososyal riskler olduğu giderek daha fazla kabul görmektedir,. Bu psikososyal risklerin yönetilmesinde kurulan Akran Desteği (Peer Support) programları ve Çalışan Destek Programları (EAP) kağıt üzerinde güçlü birer önlem gibi görünse de, pratikteki uygulamaları ve kullanım oranları

KOKPİTTEN BAKIŞ SAYI 68 (Sayfa 60-63): https://www.talpa.org/wp-content/uploads/2026/05/kokpittenbakis68internet30nisan26-1-1.pdf 1. Temel Kavramlar Günümüzde airmanship kavramı, uçağı uçurmak, sistemleri yönetmek gibi teknik becerilerden çok daha derin bir anlam taşır. Carey Edwards’a göre bu kavram, doğru zamanda doğru davranışı sergileme becerisiyken, Tony Kern bu davranışın arkasındaki oyuncuları, yani karakteri, disiplini ve değerleri de vurgular. Bu çok önemli iki bakış

Dergi Bilgileri Yayınlayan: Türkiye Havayolu Pilotları Derneği (TALPA) Dergi Adı: Kokpit'ten Bakış Sayı: Yıl: 14 / Sayı: 68 Tarih: Ocak - Nisan 2026 Aşağıda, havacılık sektörünün dünü, bugünü ve geleceğine ışık tutan, emniyetten teknolojiye, insan psikolojisinden hukuka kadar birçok farklı disiplini ele alan makalelerin her kademeden okuyucu için hazırlanmış özetlerini bulabilirsiniz: 1. Makale Başlığı: Azaltılmış Kokpit Operasyonları: Son Gelişmeler Yazarlar: Dr. Kpt. Plt. M

Dergi Bilgileri Yayınlayan: İstanbul Üniversitesi Havacılık Psikolojisi Araştırmaları Enstitüsü (İstanbul University Press) Dergi Adı: Human Factors in Aviation and Aerospace (HFAA) Sayı: Cilt 3, Sayı 1 Tarih: 2026 (Nisan) Aşağıda, bu sayıda yer alan makalelerin havacılık sektörüne ilgi duyan her kademeden okuyucu için hazırlanmış kısa özetlerini bulabilirsiniz: 1. Makale Başlığı: İkinci Pilotların Atılganlık ve Algılanmış Stres Seviyeleri Arasındaki İlişki (Relationship Betw

Son Paylaşılan Yazılara Linklerden Ulaşabilirsiniz. Havacılıkta Duygusal Zekâ ECA Havacılıkta Pozitif Organizasyonel Kültür Kokpitte Duygusal Zekâ - TALPA Kokpitten Bakış Son Sayı Havayolu Pilotlarının Duygusal Zekâsı - Araştırma Sonucu Hava Trafik Kontrolörleri İçin Duygusal Zekâ Neden Önemlidir? Team Emotional Intelligence: The Invisible Safety Net for Aircraft Maintenance Teams UTED International Last Issue Havacılıkta Eğitim Havacılık Eğitiminde CBTA: Norman MacLeod'un Vi

Öz Bilinç | Öz Yönetim | Sosyal Bilinç | İlişki Yönetimi KOKPİTTEN BAKIŞ SAYI 68 (Sayfa 26-29): https://www.talpa.org/wp-content/uploads/2026/05/kokpittenbakis68internet30nisan26-1-1.pdf Havacılık kazalarının yüzde sekseninden fazlası insan faktörüne dayandırılmaktadır. Teknik yetkinlik ve prosedürel disiplin bu faktörün önüne geçmek için zorunlu olmakla birlikte, tek başına yeterli değildir. Duygusal zekâ (EQ); öz bilinç, öz yönetim, sosyal bilinç ve ilişki yönetimi bo

Havacılık endüstrisinde operasyonların kalbinde, her adımı ince ince hesaplanmış ve titizlikle yazılmış kılavuzlar (manuals) yer alır. Bu prosedürler, uçuşları öngörülebilir kılmak ve her şeyden önemlisi operasyonları emniyetli bir şekilde yürütmek için tasarlanmıştır. Ancak gökyüzündeki dinamik ortam, kağıt üzerindeki mükemmel senaryolarla her zaman örtüşmez. Juliana Oliveira’nın LinkedIn platformunda yayımlanan ve sektör profesyonelleri arasında derin bir yankı uyandıran "W

Bir pilotla konuştuğunuzu nasıl anlarsınız? Havacılık camiasında çok bilinen o meşhur şakaya göre endişelenmenize gerek yoktur; çünkü onlar size pilot olduklarını mutlaka söyleyeceklerdir. Dışarıdan bakıldığında pilotların ukala, dobra ve uçaklara fazlasıyla takıntılı olduğuna dair yaygın bir klişe vardır. Peki, bu klişenin arkasında yatan bilimsel ve psikolojik gerçekler nelerdir? Jessica Ruttenber’ın "Hidden Barriers" adlı Substack platformunda yayımladığı ve LinkedIn üzeri

İş dünyasında organizasyonlar; eğitim programlarından yapay zeka entegrasyonlarına kadar pek çok değişim inisiyatifine her yıl milyonlarca dolar harcamaktadır. Ancak liderler "Bu yatırımlar gerçekten işe yaradı mı?" diye sorduğunda, çoğu kurum bu soruyu somut kanıtlarla cevaplayacak bir disiplinden yoksundur. Yeni yayımlanan "Building a Culture of Evaluation: The New Kirkpatrick Model" adlı kitabın odaklandığı temel sorun tam olarak budur. Bu makale, kurumların sadece "aktivi

İş dünyasında başarı, yalnızca strateji ve yetenekle değil, çalışanların kendilerini ifade edebilecekleri güvenli bir ortamın varlığıyla mümkündür. The Fearless Organization Scan tarafından hazırlanan "The Fearless Report 2025" (Korkusuz Organizasyon Raporu), tam da bu amaca hizmet ederek iş yerlerindeki psikolojik güvenliğin küresel fotoğrafını çekmektedir. Boston Üniversitesi'nden Connie Hadley, INSEAD'dan Mark Mortensen, Harvard Business School'dan Amy C. Edmondson ve yaza

Kaptan Reyné O'Shaughnessy'nin "TEDxYoungstown" sahnesinde gerçekleştirdiği “How to fly safer” başlıklı konuşması ile havacılık sektörü için yepyeni bir pencere açmaktadır. 35 yılı aşkın ticari havacılık kariyerinde B747, B727 ve A300/310 gibi ağır jet uçaklarında 10.000 saatten fazla uçuş deneyimi bulunan Kaptan O'Shaughnessy; mesleki gözlemlerini ve bizzat yaşadığı sağlık zorluklarını son derece yapıcı bir dönüşüm fırsatına çevirmeyi başarmıştır. Bu makale, onun vizyoner ça

İletişim, insanlık tarihi boyunca bir mesajı bir zihinden diğerine aktarmanın temel aracı olmuştur. Ancak iletişimde asıl başarı, mesajın sadece karşı tarafa ulaşması değil, karşı tarafın zihninde hedeflenen etkiyi ve kavrayışı tam olarak yaratabilmesidir. Hayley Mulenda Record, Speak Up adlı eserinde bu gerçeği çok güçlü ve derin bir soruyla özetler: "Ne söylemeye çalıştığınız açık mı?" Hayley Mulenda Record’a göre iletişimin özü karmaşık ifadeler kullanmak, kelime oyunları

Sun Tzu’nun Savaş Sanatı adlı eserinin 13. ve son bölümü olan "Casusların Kullanımı" (The Use of Spies / İstihbarat), stratejinin uygulanabilmesi için gerekli olan en hayati unsuru, yani "öngörüyü" (foreknowledge) ve bu öngörünün nasıl elde edileceğini inceler. Sun Tzu’ya göre devasa orduları yıllarca karşı karşıya getiren ve devletin hazinesini tüketen savaşlar, aslında tek bir günde kazanılır veya kaybedilir. Böyle bir durumda, istihbarat için harcanacak ufak bir meblağdan

Sun Tzu'nun 2.500 yıl önce kaleme aldığı Savaş Sanatı (The Art of War) adlı ölümsüz eseri, yalnızca askeri bir rehber değil, modern iş dünyasının karmaşık ve acımasız rekabet ortamında ayakta kalmak isteyen yöneticiler için de stratejik bir başucudur. Eserin on ikinci bölümü olan "Ateşle Saldırı" (The Attack by Fire), antik savaşların en yıkıcı, en hızlı ve dönüştürücü silahı olan ateşin kullanımını inceler (Giles, 2010). Modern iş dünyasına adapte edildiğinde "ateş", rakiple

Sun Tzu’nun Savaş Sanatı eserinin en derin ve karmaşık bölümlerinden biri olan "Dokuz Durum" (The Nine Situations / The Nine Varieties of Ground), ordunun sefer boyunca karşılaşabileceği fiziksel ve psikolojik koşulları sınıflandırır. Ancak bu bölüm sadece bir coğrafya dersi değil, aynı zamanda insan psikolojisinin, motivasyonunun ve liderlik sanatının zirvesidir. Sun Tzu, farklı arazi şartlarının askerlerin zihinlerinde nasıl farklı reaksiyonlar doğurduğunu analiz eder ve li