Günümüzün hızlı tempolu ve bol uyaranlı dünyasında, hem zihinsel dinginliğimizi korumak hem de fiziksel enerjimizi yüksek tutmak, tatmin edici bir yaşamın en temel gerekliliğidir. WellBeing dergisinin 2026 yılında yayımlanan 222. sayısında, Terry Robson ve Carrol Baker tarafından kaleme alınan yazılar, bu dengeyi nasıl kurabileceğimize dair bize ilham verici ve bilimsel bir rehberlik sunuyor. Bu makalede, farkındalığın (mindfulness) kadim felsefelerden beynimize uzanan dönüşt

Günümüzde hızla gelişen teknolojiyle birlikte liderlik anlayışı da köklü bir dönüşümden geçmektedir. The European Business Review dergisinin Mayıs-Haziran 2026 sayısında, Ambika Zutshi, Andrew Creed ve Patrick J. Murphy tarafından kaleme alınan "Yapay Zeka Çağında Liderlik İçin İnsan Empatisinden ve Vizyonundan Yararlanmak" başlıklı ufuk açıcı makale, bu dönüşümün merkezindeki insan faktörüne ışık tutmaktadır. Yazarlar, yapay zekanın (YZ) kurumsal etkinliği artırabilmesine ra

Havacılık gibi yüksek risk barındıran bir sektörde görev yapan pilotlar, kabin ekipleri, bakım teknisyenleri, yer hizmetleri personeli ve destek birimleri için eğitim, mesleki gelişimin ötesinde operasyonel emniyetin temel teminatıdır. Geleneksel eğitim modelleri uzun yıllar boyunca bilgi aktarımı odaklı sınıf derslerine dayandırılmış olsa da, modern havacılığın dinamikleri, teknolojik dönüşüm ve yetişkin eğitimi (andragoji) ilkelerindeki gelişmeler, eğitim metodolojilerinin

Ricardo Ovalle Jaramillo LinkedIn Paylaşımı Havacılık ekosisteminde emniyet, sadece hiçbir şeyin ters gitmemesi değil; bir şeyler çok fena ters gittiğinde sistemin bu şoku emebilme ve ayağa kalkabilme yeteneğidir. Çizdiğimiz bu eskiz, operasyonel tehditlerin birikmesi ile uçuş ekibinin bu duruma gösterdiği direnç (resilience) arasındaki doğrusal olmayan o kritik ilişkiyi zamana bağlı olarak gösteriyor. 1. Tehdit Birikimi ve Kırılma Noktası (Black Swan Event) Grafiğin solundak

For decades, the aviation industry focused heavily on technical perfection, prioritizing "hardware" like jet engines and composite structures, along with the "software" of operational procedures. However, as human error emerged as the leading cause of accidents, it became clear that technical compliance alone is insufficient. According to quality guru Claus Moller, an airline can have the most modern fleet in the world, but if its employees do not put their "hearts" into thei

Sivil havacılık sektörü, sürekli gelişen teknolojiler, artan hava trafiği ve karmaşıklaşan operasyonel gereksinimler doğrultusunda eğitim metodolojilerini de dönüştürmektedir. Geleneksel, yalnızca belirli görevlerin tekrarına ve uçuş saatlerine dayalı eğitim anlayışı, yerini; pilotların ve ekiplerin gerçek dünya senaryolarında gösterdikleri performansa odaklanan Yetkinlik Odaklı Eğitim ve Değerlendirme (Competency-Based Training and Assessment - CBTA) sistemine bırakmıştır. E

Havacılık sektörü, pilotların kariyerleri boyunca nasıl eğitildikleri, değerlendirildikleri ve desteklendikleri konusunda köklü bir paradigma değişimi yaşamaktadır. Geleneksel ve yalnızca belirli görevlere dayalı (task-based) eğitim yöntemleri, yerini pilotların dayanıklılığını ve direncini (resilience) artırmaya odaklanan, veriye dayalı ve çok daha kapsamlı iki tamamlayıcı çerçeveye bırakmaktadır: Yetkinlik Odaklı Eğitim ve Değerlendirme (CBTA) ve Kanıta Dayalı Eğitim (EBT).

Havacılık sektöründe emniyet ve eğitim yaklaşımları gelişirken, pilotların beklenmedik durumlarla başa çıkma kapasitelerini artırmak büyük önem taşımaktadır. Boeing Resilience Model, pilotların yetkinlikler ve Tehdit ve Hata Yönetimi (TEM) aracılığıyla riskleri etkili bir şekilde yönetme ve beklenmedik durumlara yanıt verme yeteneğini (resilience) geliştirmeyi amaçlayan yapılandırılmış bir çerçevedir. Modelin Felsefi ve Psikolojik Temelleri Bu modelin merkezinde yer alan "Bil

UTED Dergi NISAN2026.pdf (Sayfa 52-55) yayımlandı. Havacılık endüstrisi, teknolojik karmaşıklığın ve operasyonel risklerin en üst düzeyde olduğu sektörlerin başında gelmektedir. Modern havacılık tarihinde emniyet standartlarının yükseltilmesi, başlangıçta mekanik sistemlerin iyileştirilmesine odaklansa da, günümüzde odak noktası "insan faktörü" (human factors) üzerine kaymıştır. İstatistiksel veriler, küresel havacılık kazalarının yaklaşık %80'inin doğrudan veya dolaylı olara

Modern iş dünyasında ve özellikle operasyonel hassasiyetin çok yüksek olduğu havacılık sektöründe, sürdürülebilir başarı elde etmenin yolu nereden geçmektedir? The Metiss Group tarafından yayımlanan ve Cyndi Gave tarafından 10 Kasım 2025 tarihinde kaleme alınan "The Business Case for Putting Employees First: Lessons from Delta Airlines" (Önce Çalışanlara Değer Vermenin Ticari Gerekçesi: Delta Havayollarından Dersler) başlıklı makale, bu soruya çok net ve yapıcı bir cevap sunm

Sivil havacılık tarihi, büyük ölçüde mühendislik zaferlerinin ve teknik mükemmeliyet arayışının tarihidir. Jet motorunun icadından otopilot sistemlerine, kompozit gövde yapılarından uydu navigasyonuna kadar endüstrinin odak noktası on yıllar boyunca "donanım" (hardware) ve bu donanımı yönetecek "yazılım" (prosedürler/software) üzerinde olmuştur. Ancak 20. yüzyılın sonlarına doğru, özellikle insan hatalarından kaynaklanan kazaların oranının teknik arızaların önüne geçmesiyle b

Uluslararası Havacılık Emniyeti Soruşturmacıları Derneği’nin (ISASI) "Soruşturma Yoluyla Geliştirilmiş Emniyet" mottosu, havacılık emniyetini tehdit eden unsurların belirlenmesinde kaza soruşturmacılarının ne kadar hayati bir rol oynadığını güçlü bir şekilde vurgular. Bu doğrultuda hazırlanan ve havacılık sektörüne ışık tutan değerli çalışmalardan biri de Prof. Dr. Markus Bieswanger, Doç. Dr. Elizabeth Mathews ve Emekli Kaptan Pilot/ Soruşturmacı Enrique "Rick" Valdes tarafın

Günümüz iş dünyası, daha önce hiç olmadığı kadar hızlı, belirsiz ve yoğun bir değişim baskısı altında. Geleneksel liderlik modelleri bu hıza ayak uydurmakta zorlanırken, organizasyonların ayakta kalabilmesi ve çalışanların tükenmişlik sendromundan (burnout) korunabilmesi için yeni nesil yaklaşımlara ihtiyaç duyuluyor. Tam da bu noktada, Google çatısı altında doğan ve bugün küresel bir otoriteye dönüşen SIY Global (Search Inside Yourself), yayınladığı bilimsel temelli çalışmal

Ticari havacılık endüstrisi, tarihsel süreçte teknik ve mekanik riskleri yönetme konusunda büyük bir uzmanlık kazanmış olsa da günümüzde uçuş emniyetini tehdit eden asıl unsurun insan faktörü ve psikososyal riskler olduğu giderek daha fazla kabul görmektedir,. Bu psikososyal risklerin yönetilmesinde kurulan Akran Desteği (Peer Support) programları ve Çalışan Destek Programları (EAP) kağıt üzerinde güçlü birer önlem gibi görünse de, pratikteki uygulamaları ve kullanım oranları

KOKPİTTEN BAKIŞ SAYI 68 (Sayfa 60-63): https://www.talpa.org/wp-content/uploads/2026/05/kokpittenbakis68internet30nisan26-1-1.pdf 1. Temel Kavramlar Günümüzde airmanship kavramı, uçağı uçurmak, sistemleri yönetmek gibi teknik becerilerden çok daha derin bir anlam taşır. Carey Edwards’a göre bu kavram, doğru zamanda doğru davranışı sergileme becerisiyken, Tony Kern bu davranışın arkasındaki oyuncuları, yani karakteri, disiplini ve değerleri de vurgular. Bu çok önemli iki bakış

Dergi Bilgileri Yayınlayan: Türkiye Havayolu Pilotları Derneği (TALPA) Dergi Adı: Kokpit'ten Bakış Sayı: Yıl: 14 / Sayı: 68 Tarih: Ocak - Nisan 2026 Aşağıda, havacılık sektörünün dünü, bugünü ve geleceğine ışık tutan, emniyetten teknolojiye, insan psikolojisinden hukuka kadar birçok farklı disiplini ele alan makalelerin her kademeden okuyucu için hazırlanmış özetlerini bulabilirsiniz: 1. Makale Başlığı: Azaltılmış Kokpit Operasyonları: Son Gelişmeler Yazarlar: Dr. Kpt. Plt. M

Dergi Bilgileri Yayınlayan: İstanbul Üniversitesi Havacılık Psikolojisi Araştırmaları Enstitüsü (İstanbul University Press) Dergi Adı: Human Factors in Aviation and Aerospace (HFAA) Sayı: Cilt 3, Sayı 1 Tarih: 2026 (Nisan) Aşağıda, bu sayıda yer alan makalelerin havacılık sektörüne ilgi duyan her kademeden okuyucu için hazırlanmış kısa özetlerini bulabilirsiniz: 1. Makale Başlığı: İkinci Pilotların Atılganlık ve Algılanmış Stres Seviyeleri Arasındaki İlişki (Relationship Betw

Son Paylaşılan Yazılara Linklerden Ulaşabilirsiniz. Havacılıkta Duygusal Zekâ ECA Havacılıkta Pozitif Organizasyonel Kültür Kokpitte Duygusal Zekâ - TALPA Kokpitten Bakış Son Sayı Havayolu Pilotlarının Duygusal Zekâsı - Araştırma Sonucu Hava Trafik Kontrolörleri İçin Duygusal Zekâ Neden Önemlidir? Team Emotional Intelligence: The Invisible Safety Net for Aircraft Maintenance Teams UTED International Last Issue Havacılıkta Eğitim Havacılık Eğitiminde CBTA: Norman MacLeod'un Vi

Öz Bilinç | Öz Yönetim | Sosyal Bilinç | İlişki Yönetimi KOKPİTTEN BAKIŞ SAYI 68 (Sayfa 26-29): https://www.talpa.org/wp-content/uploads/2026/05/kokpittenbakis68internet30nisan26-1-1.pdf Havacılık kazalarının yüzde sekseninden fazlası insan faktörüne dayandırılmaktadır. Teknik yetkinlik ve prosedürel disiplin bu faktörün önüne geçmek için zorunlu olmakla birlikte, tek başına yeterli değildir. Duygusal zekâ (EQ); öz bilinç, öz yönetim, sosyal bilinç ve ilişki yönetimi bo

Havacılık endüstrisinde operasyonların kalbinde, her adımı ince ince hesaplanmış ve titizlikle yazılmış kılavuzlar (manuals) yer alır. Bu prosedürler, uçuşları öngörülebilir kılmak ve her şeyden önemlisi operasyonları emniyetli bir şekilde yürütmek için tasarlanmıştır. Ancak gökyüzündeki dinamik ortam, kağıt üzerindeki mükemmel senaryolarla her zaman örtüşmez. Juliana Oliveira’nın LinkedIn platformunda yayımlanan ve sektör profesyonelleri arasında derin bir yankı uyandıran "W