Uluslararası Havacılık Emniyeti Soruşturmacıları Derneği’nin (ISASI) "Soruşturma Yoluyla Geliştirilmiş Emniyet" mottosu, havacılık emniyetini tehdit eden unsurların belirlenmesinde kaza soruşturmacılarının ne kadar hayati bir rol oynadığını güçlü bir şekilde vurgular. Bu doğrultuda hazırlanan ve havacılık sektörüne ışık tutan değerli çalışmalardan biri de Prof. Dr. Markus Bieswanger, Doç. Dr. Elizabeth Mathews ve Emekli Kaptan Pilot/ Soruşturmacı Enrique "Rick" Valdes tarafın

Dergi Bilgileri Yayınlayan: Türkiye Havayolu Pilotları Derneği (TALPA) Dergi Adı: Kokpit'ten Bakış Sayı: Yıl: 14 / Sayı: 68 Tarih: Ocak - Nisan 2026 Aşağıda, havacılık sektörünün dünü, bugünü ve geleceğine ışık tutan, emniyetten teknolojiye, insan psikolojisinden hukuka kadar birçok farklı disiplini ele alan makalelerin her kademeden okuyucu için hazırlanmış özetlerini bulabilirsiniz: 1. Makale Başlığı: Azaltılmış Kokpit Operasyonları: Son Gelişmeler Yazarlar: Dr. Kpt. Plt. M

Havacılık endüstrisinde operasyonların kalbinde, her adımı ince ince hesaplanmış ve titizlikle yazılmış kılavuzlar (manuals) yer alır. Bu prosedürler, uçuşları öngörülebilir kılmak ve her şeyden önemlisi operasyonları emniyetli bir şekilde yürütmek için tasarlanmıştır. Ancak gökyüzündeki dinamik ortam, kağıt üzerindeki mükemmel senaryolarla her zaman örtüşmez. Juliana Oliveira’nın LinkedIn platformunda yayımlanan ve sektör profesyonelleri arasında derin bir yankı uyandıran "W

Bir pilotla konuştuğunuzu nasıl anlarsınız? Havacılık camiasında çok bilinen o meşhur şakaya göre endişelenmenize gerek yoktur; çünkü onlar size pilot olduklarını mutlaka söyleyeceklerdir. Dışarıdan bakıldığında pilotların ukala, dobra ve uçaklara fazlasıyla takıntılı olduğuna dair yaygın bir klişe vardır. Peki, bu klişenin arkasında yatan bilimsel ve psikolojik gerçekler nelerdir? Jessica Ruttenber’ın "Hidden Barriers" adlı Substack platformunda yayımladığı ve LinkedIn üzeri

Havacılık endüstrisi, kuralların kanla yazıldığı, sıfır hata toleransıyla çalışan ve sürekli gelişimi merkeze alan eşsiz bir ekosistemdir. Bu ekosistemde teknik bilgi ve uçuş becerileri ne kadar hayatiyse, kokpit içindeki iletişim, ekip çalışması ve liderlik yaklaşımı da o kadar kritiktir. Kaptan Pilot Ariya Cakra’nın profesyonel iş ağı LinkedIn üzerinden paylaştığı ve havacılık camiasında geniş yankı uyandıran "Havacılıkta Toksik Liderlik" (Toxic Leadership in Aviation) konu

Havacılık sektörü, insanlığın en karmaşık, en büyüleyici ve hata payının en düşük olduğu endüstrilerden biridir. Binlerce metre yüksekte, yüzlerce insanın hayatını taşıyan devasa makineleri yönetmek, kusursuz bir teknik bilgi gerektirdiği kadar, derin bir insan yönetimi anlayışı da gerektirir. İşte tam da bu nedenle havacılık, liderlik kavramına dair modern iş dünyasına ve takım çalışmasına paha biçilmez dersler sunar. Bu derslerin en önemlilerinden biri, köklü bir zihniyet d

Havacılık endüstrisinde, sistemler ne kadar gelişmiş olursa olsun, operasyonların merkezinde her zaman insan yer alır. Bu nedenle, kaza ve olayların kök nedenlerini araştırırken insan faktörlerini (human factors) anlamak, havacılık emniyeti (safety) açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu blog yazısında, 19 Mayıs 2025 tarihinde Singapur Changi Havalimanı'nda bir Boeing B737-800 uçağının karıştığı pist ihlali (runway incursion) olayını, Singapur Ulaştırma Emniyeti Soruşturma B

Prof. Dr. Türker Kılıç'ın geliştirdiği bağlantısallık, bütünsellik ve yaşamdaşlık paradigmaları, sivil havacılık operasyonlarında uçuş emniyeti (flight safety), ekip kaynak yönetimi (CRM) ve operasyonel verimlilik için devrim niteliğinde bir bakış açısı sunar. Bu kavramlar, uçuş sürecine dahil olan kokpit, kabin, hava trafik kontrol (ATC), yer hizmetleri ve bakım personeli arasındaki ilişki, iletişim, verimlilik ve uyumu doğrudan şekillendirir. Bağlantısallık: İletişim ve İli

Sivil havacılık dünyasında meydana gelen kazalar nadiren tek bir hatadan kaynaklanır; onlar genellikle emniyet zincirindeki ardışık kırılmaların ve insan faktörleri (human factors) zafiyetlerinin bir sonucudur. 22 Mart 2026 tarihinde LaGuardia Havalimanı'nda (LGA) gerçekleşen trajik kaza, havacılık profesyonelleri için son derece önemli dersler barındırmaktadır. Air Canada Express 8646 sefer sayılı CRJ-900 tipi yolcu uçağı ile havalimanı kurtarma ve yangınla mücadele (ARFF) a

Aeromedical Safety Coalition (ASC) tarafından ABD'deki Pilot Akran Destek Programları (PSP) üzerine hazırlanan rapordan yola çıkarak, aslında hepimizin hayatına ve iş süreçlerine dokunan çok kritik bir konuyu ele alacağız: Veri yetersizliğinde ve belirsizlik altında karar vermek. Rapor, havacılık tıbbi emniyeti gibi hata payının sıfır olduğu bir alanda bile kararların nasıl alındığına dair derinlemesine bir karar bilimi (decision science) analizi sunuyor. İşte bu dikkat çekic

Sivil havacılık sektörü, dışarıdan bakıldığında kusursuz işleyen, büyüleyici ve son derece prestijli bir dünya olarak görünür. Ancak bu devasa ekosistemin merkezinde yer alan pilotlar, kapalı kokpit kapılarının ardında eşine az rastlanır bir mesleki baskıyla mücadele ederler. Havacılık, doğası gereği "emniyet açısından kritik" bir sektördür. Bu durum, uçuş ekiplerinin sadece fiziksel olarak değil, bilişsel ve psikolojik olarak da sürekli zirvede olmalarını gerektirir. Peki, b

Havacılık endüstrisinde uçuş emniyetinin sağlanması, yalnızca teknik becerilerin (Technical Skills) geliştirilmesine değil, aynı zamanda Teknik Olmayan Becerilerin (Non-Technical Skills - NTS) de etkin bir şekilde kullanılmasına bağlıdır. Japonya'daki uçuş eğitim sistemleri (Ticari Pilot Lisansı - CPL ve Çoklu Ekip Pilot Lisansı - MPL) incelendiğinde, NTS eğitiminin ne zaman verilmesi gerektiği konusunda devam eden tartışmalar bulunduğu görülmektedir. Çoğu eğitmen teknik bec

Hava trafik kontrolörlüğü, anlık kararların onlarca insanın hayatını doğrudan etkilediği, insanlığın en stresli mesleklerinden biridir. Bu gerçeklik, kontrolörlerin psikolojik sağlığını hem bireysel hem de sistemik düzeyde kritik bir mesele hâline getirmektedir. Tükenmişlik ile Psikolojik İyi Oluş Hali , bu mesleğin psikolojik yönünü anlamlandırmak için en güçlü iki kavramsal araçtır. Birincisi riski, ikincisi ise dayanıklılığı ölçmektedir. Ancak aralarındaki ilişki, karşıt

İş dünyasında ve askeri liderlikte "Duygusal Zekâ" kavramı duyulduğunda, pek çok kişinin aklına genellikle farkındalık eğitimleri, kişilik testleri veya güven artırıcı gelişim egzersizler gelir. Ancak emekli bir ABD Hava Kuvvetleri Yarbayı ve yönetici koçu olan Casey Hayden , bu kavramı tamamen farklı bir bakış açısıyla ele almaktadır. Duygusal zeka zayıflık veya yumuşaklık değil, organizasyonların hızlı değişen koşullarda çevik, yenilikçi ve duyarlı kalmasını sağlayan temel

Bu makale, 2024 yılında Journal of Aviation/Aerospace Education & Research (Havacılık/Uzay Eğitim ve Araştırma Dergisi) yayın organında yayımlanan; Kimberly Perkins, Rachael H. Merola, Sourojit Ghosh ve Cecilia Aragon tarafından kaleme alınan araştırmaya dayanmaktadır. Günümüzde kadınlar eğitimde ve iş gücünde tarihin en yüksek temsil oranlarına ulaşmış olsalar da, havacılık sektörü—özellikle de kokpit—bu ilerlemenin çok gerisinde kalmıştır. Şaşırtıcı bir gerçekle başlayalı

Temuçin Gürel Beyin LinkedinIn paylaşımında bahsettiği ve son yayımlanan "İyi Pilot Olmak İçin - Kısa, Kolay, Pratik Bilgiler" kitabında da yer alan örnek olay ile ilgili paylaşım altına yorumlar yaptım. Bunları ana başlıklarla paylaşmak isterim. Konu şöyle; Kokpit kabin ortak eğitimi. Bir vaka değerlendirmesi yapılıyor. Sınıftan bir Kaptan söz alıp konuşan bir Kabin Amirinin iki kere sözünü kesiyor, yüksek tondan kendi düşüncelerini söylüyor. Amir bu duruma içerliyor ve eğit

Havacılık operasyonlarının karmaşıklığı, emniyetin yalnızca fiziksel kontrollerin idaresine dayalı olduğu mekanik bir süreçten, insan, makine ve çevresel faktörlerin dinamik bir sentezine evrildiği bir disipline dönüşmüştür. Bu dönüşümün merkezinde yer alan "Airmanship" (Havacılık Kültürü ve Ustalığı) kavramı, pilotun uçağı sadece bir operatör gibi uçurmasının ötesinde, uçağı ve içinde bulunduğu tüm ekosistemi bir yönetici vizyonuyla idare etmesini ifade eder.1 Geleneksel yak

This document outlines a comprehensive, data-driven methodology for identifying and selecting the most suitable captain candidates using the Harrison Assessments Talent Solution (HATS). The process is structured around five key steps, utilizing customized behavioral data and targeted reporting. Step 1: Establishing the Baseline – "Job Success Formula - Suitability Traits" The first step in the selection process is to define the behavioral requirements for the role by creatin

9 Temmuz 2024 tarihinde, LATAM Airlines'a ait PT-MUG tescilli Boeing 777-300ER tipi uçak, Milano Malpensa Havalimanı'ndan (MXP) Sao Paulo'ya (GRU) gerçekleştirilen kalkış sırasında pist yüzeyine kuyruk çarpmıştır (tail strike). Olayın temel nedeni, uçağın kalkış ağırlığının (Takeoff Weight) performans hesaplama uygulamasına ve uçuş yönetim bilgisayarına (FMC) yaklaşık 100 ton eksik girilmesi, bunun sonucunda da kalkış hızlarının (V1, VR, V2) olması gerekenden çok daha düşük

Havacılık sektöründe bazı kültürlerde pilotlar arasında yaygın olarak kullanılan "Yalan söylemiyorsan, uçmuyorsundur" sözü, aslında sektörün en derin krizlerinden birini özetlemektedir. Reuters muhabirleri Rajesh Kumar Singh ve Dan Catchpole tarafından hazırlanan kapsamlı bir rapor, dünya çapında onlarca ticari havayolu pilotunun, kariyerlerinin sona ermesi ve uçuştan çekilme (grounding) korkusuyla tedavi edilebilir ruh sağlığı sorunlarını bile gizlediğini ortaya koymaktadı