top of page

Ara


İnsan Faktörler yönünden Changi Havalimanı Pist İhlali Olayı
Havacılık endüstrisinde, sistemler ne kadar gelişmiş olursa olsun, operasyonların merkezinde her zaman insan yer alır. Bu nedenle, kaza ve olayların kök nedenlerini araştırırken insan faktörlerini (human factors) anlamak, havacılık emniyeti (safety) açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu blog yazısında, 19 Mayıs 2025 tarihinde Singapur Changi Havalimanı'nda bir Boeing B737-800 uçağının karıştığı pist ihlali (runway incursion) olayını, Singapur Ulaştırma Emniyeti Soruşturma B


Havacılıkta Bağlantısallık, Bütünsellik, Yaşamdaşlık
Prof. Dr. Türker Kılıç'ın geliştirdiği bağlantısallık, bütünsellik ve yaşamdaşlık paradigmaları, sivil havacılık operasyonlarında uçuş emniyeti (flight safety), ekip kaynak yönetimi (CRM) ve operasyonel verimlilik için devrim niteliğinde bir bakış açısı sunar. Bu kavramlar, uçuş sürecine dahil olan kokpit, kabin, hava trafik kontrol (ATC), yer hizmetleri ve bakım personeli arasındaki ilişki, iletişim, verimlilik ve uyumu doğrudan şekillendirir. Bağlantısallık: İletişim ve İli


İnsan Faktörleri Perspektifinden LaGuardia Havalimanı Faciası
Sivil havacılık dünyasında meydana gelen kazalar nadiren tek bir hatadan kaynaklanır; onlar genellikle emniyet zincirindeki ardışık kırılmaların ve insan faktörleri (human factors) zafiyetlerinin bir sonucudur. 22 Mart 2026 tarihinde LaGuardia Havalimanı'nda (LGA) gerçekleşen trajik kaza, havacılık profesyonelleri için son derece önemli dersler barındırmaktadır. Air Canada Express 8646 sefer sayılı CRJ-900 tipi yolcu uçağı ile havalimanı kurtarma ve yangınla mücadele (ARFF) a


Veri Kıtlığında Güvenilir Kararlar Almak: Havacılık Dünyasından Çarpıcı Bir Analiz
Aeromedical Safety Coalition (ASC) tarafından ABD'deki Pilot Akran Destek Programları (PSP) üzerine hazırlanan rapordan yola çıkarak, aslında hepimizin hayatına ve iş süreçlerine dokunan çok kritik bir konuyu ele alacağız: Veri yetersizliğinde ve belirsizlik altında karar vermek. Rapor, havacılık tıbbi emniyeti gibi hata payının sıfır olduğu bir alanda bile kararların nasıl alındığına dair derinlemesine bir karar bilimi (decision science) analizi sunuyor. İşte bu dikkat çekic


Pilotların Ruh Sağlığı Desteğinde "Dijital Sırdaş" İhtiyacı
Sivil havacılık sektörü, dışarıdan bakıldığında kusursuz işleyen, büyüleyici ve son derece prestijli bir dünya olarak görünür. Ancak bu devasa ekosistemin merkezinde yer alan pilotlar, kapalı kokpit kapılarının ardında eşine az rastlanır bir mesleki baskıyla mücadele ederler. Havacılık, doğası gereği "emniyet açısından kritik" bir sektördür. Bu durum, uçuş ekiplerinin sadece fiziksel olarak değil, bilişsel ve psikolojik olarak da sürekli zirvede olmalarını gerektirir. Peki, b


Uçuş Okullarında Teknik Olmayan Beceriler
Havacılık endüstrisinde uçuş emniyetinin sağlanması, yalnızca teknik becerilerin (Technical Skills) geliştirilmesine değil, aynı zamanda Teknik Olmayan Becerilerin (Non-Technical Skills - NTS) de etkin bir şekilde kullanılmasına bağlıdır. Japonya'daki uçuş eğitim sistemleri (Ticari Pilot Lisansı - CPL ve Çoklu Ekip Pilot Lisansı - MPL) incelendiğinde, NTS eğitiminin ne zaman verilmesi gerektiği konusunda devam eden tartışmalar bulunduğu görülmektedir. Çoğu eğitmen teknik bec


Hava Trafik Kontrolörlerinde Tükenmişlik ve Psikolojik İyi Oluş Hali
Hava trafik kontrolörlüğü, anlık kararların onlarca insanın hayatını doğrudan etkilediği, insanlığın en stresli mesleklerinden biridir. Bu gerçeklik, kontrolörlerin psikolojik sağlığını hem bireysel hem de sistemik düzeyde kritik bir mesele hâline getirmektedir. Tükenmişlik ile Psikolojik İyi Oluş Hali , bu mesleğin psikolojik yönünü anlamlandırmak için en güçlü iki kavramsal araçtır. Birincisi riski, ikincisi ise dayanıklılığı ölçmektedir. Ancak aralarındaki ilişki, karşıt


Farklı Açıdan Duygusal Zekâ
İş dünyasında ve askeri liderlikte "Duygusal Zekâ" kavramı duyulduğunda, pek çok kişinin aklına genellikle farkındalık eğitimleri, kişilik testleri veya güven artırıcı gelişim egzersizler gelir. Ancak emekli bir ABD Hava Kuvvetleri Yarbayı ve yönetici koçu olan Casey Hayden , bu kavramı tamamen farklı bir bakış açısıyla ele almaktadır. Duygusal zeka zayıflık veya yumuşaklık değil, organizasyonların hızlı değişen koşullarda çevik, yenilikçi ve duyarlı kalmasını sağlayan temel


ARAŞTIRMA (ABD) - "Önce Pilotum Sonra Kadın"
Bu makale, 2024 yılında Journal of Aviation/Aerospace Education & Research (Havacılık/Uzay Eğitim ve Araştırma Dergisi) yayın organında yayımlanan; Kimberly Perkins, Rachael H. Merola, Sourojit Ghosh ve Cecilia Aragon tarafından kaleme alınan araştırmaya dayanmaktadır. Günümüzde kadınlar eğitimde ve iş gücünde tarihin en yüksek temsil oranlarına ulaşmış olsalar da, havacılık sektörü—özellikle de kokpit—bu ilerlemenin çok gerisinde kalmıştır. Şaşırtıcı bir gerçekle başlayalı


CRM Kokpit Kabin Ortak Eğitiminde Olanlar Olanlar..
Temuçin Gürel Beyin LinkedinIn paylaşımında bahsettiği ve son yayımlanan "İyi Pilot Olmak İçin - Kısa, Kolay, Pratik Bilgiler" kitabında da yer alan örnek olay ile ilgili paylaşım altına yorumlar yaptım. Bunları ana başlıklarla paylaşmak isterim. Konu şöyle; Kokpit kabin ortak eğitimi. Bir vaka değerlendirmesi yapılıyor. Sınıftan bir Kaptan söz alıp konuşan bir Kabin Amirinin iki kere sözünü kesiyor, yüksek tondan kendi düşüncelerini söylüyor. Amir bu duruma içerliyor ve eğit


Airmanship Kavramı İçerisinde Teknik Olmayan Becerilerin Yeri ve Önemi
Havacılık operasyonlarının karmaşıklığı, emniyetin yalnızca fiziksel kontrollerin idaresine dayalı olduğu mekanik bir süreçten, insan, makine ve çevresel faktörlerin dinamik bir sentezine evrildiği bir disipline dönüşmüştür. Bu dönüşümün merkezinde yer alan "Airmanship" (Havacılık Kültürü ve Ustalığı) kavramı, pilotun uçağı sadece bir operatör gibi uçurmasının ötesinde, uçağı ve içinde bulunduğu tüm ekosistemi bir yönetici vizyonuyla idare etmesini ifade eder.1 Geleneksel yak


Methodology Proposal for Selecting Captain Candidates Using Harrison Assessments Talent Solution (HATS)
This document outlines a comprehensive, data-driven methodology for identifying and selecting the most suitable captain candidates using the Harrison Assessments Talent Solution (HATS). The process is structured around five key steps, utilizing customized behavioral data and targeted reporting. Step 1: Establishing the Baseline – "Job Success Formula - Suitability Traits" The first step in the selection process is to define the behavioral requirements for the role by creatin


Milano Malpensa Boeing 777 Kuyruk Çarpması Olayında İnsan Faktörleri
9 Temmuz 2024 tarihinde, LATAM Airlines'a ait PT-MUG tescilli Boeing 777-300ER tipi uçak, Milano Malpensa Havalimanı'ndan (MXP) Sao Paulo'ya (GRU) gerçekleştirilen kalkış sırasında pist yüzeyine kuyruk çarpmıştır (tail strike). Olayın temel nedeni, uçağın kalkış ağırlığının (Takeoff Weight) performans hesaplama uygulamasına ve uçuş yönetim bilgisayarına (FMC) yaklaşık 100 ton eksik girilmesi, bunun sonucunda da kalkış hızlarının (V1, VR, V2) olması gerekenden çok daha düşük


Gökyüzündeki Sessiz Çığlık
Havacılık sektöründe bazı kültürlerde pilotlar arasında yaygın olarak kullanılan "Yalan söylemiyorsan, uçmuyorsundur" sözü, aslında sektörün en derin krizlerinden birini özetlemektedir. Reuters muhabirleri Rajesh Kumar Singh ve Dan Catchpole tarafından hazırlanan kapsamlı bir rapor, dünya çapında onlarca ticari havayolu pilotunun, kariyerlerinin sona ermesi ve uçuştan çekilme (grounding) korkusuyla tedavi edilebilir ruh sağlığı sorunlarını bile gizlediğini ortaya koymaktadı


Avrupa Havacılığında Akran Desteği Programları - UGent Araştırması
Ghent Üniversitesi (UGent) tarafından Avrupa Komisyonu desteğiyle yürütülen UGent 2.0 araştırması, havacılık sektöründeki çalışma koşulları ve mürettebat refahının, temel bir unsur olan uçuş emniyeti üzerindeki etkisini incelemektedir. Bu kapsamda, çalışanların zihinsel sağlığını desteklemek amacıyla kurulan akran destek (peer support) ve refah programlarının algılanma, kullanılma ve güvenilirlik düzeyleri hayati öneme sahiptir. Çalışma, kurumsal desteğin ve zihinsel sağl


Havacılığı Kariyer Açısından Bir Cazibe Merkezi Yapan Nedir?
Son zamanlarda dinlediğim bir kaynağı sizlerle paylaşmak istedim. Bu, IATA Training tarafından hazırlanan ve havacılık sektörünün en kritik konularından biri olan yetenek çekimi ve gelişimi üzerine odaklanan IATA Öğrenme ve Gelişim Podcast serisinin 4. Bölümü (E4). Bu bölüm, “Havacılığı Yetenek İçin Bir Cazibe Merkezi Yapan Nedir?” ( What Makes Aviation a Magnet for Talent? ) başlığını taşıyor. Bölümde, IATA’dan Jane Hoskisson ve Aer Lingus ve Emirates'te uzun yıllar görev


Pilot Zihinsel Sağlığı ve Refahı
European Cockpit Association (ECA) tarafından 14/10/2025 tarihinde yayımlanan "ECA Position Paper" konusu: Pilot Mental Health and Wellbeing. Bu ECA Pozisyon Belgesi, Pilot Zihinsel Sağlığı ve Refahı konusunda havacılık sektörünün pilotları destekleme biçiminde kültürel ve düzenleyici bir değişim çağrısı yapmaktadır. Avrupa Pilotları olarak ECA, EASA'ya, düzenleyicilere ve havacılık endüstrisine sistemin her kademesine güven, şeffaflık ve empatiyi yerleştirmeleri çağrısı


Z Kuşağı Varlığı ve Dönüşümü
Geçtiğimiz günlerde Corendon Airlines 'ın YouTube kanalı nda yayımlanan, İnsan Kaynaklarından Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Berna Oskay ile yaptıkları "OVER THE CLOUDS" sohbetini dinleme fırsatı buldum. Berna Hanım'ın da belirttiği gibi, Türkiye'nin turizmde sürdürülebilir bir marka olması sadece altyapı veya tanıtım kampanyalarıyla mümkün değil. Gerçek markalaşma, temelde insana yapılan stratejik yatırımla gerçekleşiyor . Çünkü çalışanlar; resepsiyonistten çağrı merkezi t


Havayollarında Geleceğin Liderlerini Hazırlama Konusunda Harrison Assessments Çözümleri
Ayça Mumkule Erşipal & Eray Beceren Anahtar Eğitim Geçtiğimiz günlerde “IATA Learning & Development Podcast” serisinde yayımlanan, Davit Mamulaishvili (Senior Lead, Airline Business Management and Sustainability, IATA) ve Enda Corneille (Former Country Manager, Emirates & IATA Instructor) tarafından yapılan “How can airlines prepare the leaders of tomorrow?” başlıklı konuşmayı dinledim. Bu podcastte, havacılık sektörünün riskli, hızlı ve düşük marjlı yapısı nedeniyle halefiy


Air India BUDDY@AI Programı ve Pilotlarda Zihinsel Sağlık Desteği
35th EAAP Conference, 23-26 Sep 2024, Athens GR 'da Air India'nın "BUDDY@AI" programını tanıtan poster sunum, pilotlar arasında zihinsel sağlığın desteklenmesinde Akran Desteği'nin kritik rolünü vurgulamaktadır. Akran Desteği, hem Hindistan Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nün (DGCA) pilotlar arasındaki zihinsel sağlık odak alanları arasında hem de Air India Zihinsel Sağlık Tanıtım Politikası'nda yer alan temel bir unsurdur. Programın Kapsamı ve Yapısı: Akran Desteği Programı
bottom of page

