top of page

Ara


Uçuş Okullarında Teknik Olmayan Beceriler
Havacılık endüstrisinde uçuş emniyetinin sağlanması, yalnızca teknik becerilerin (Technical Skills) geliştirilmesine değil, aynı zamanda Teknik Olmayan Becerilerin (Non-Technical Skills - NTS) de etkin bir şekilde kullanılmasına bağlıdır. Japonya'daki uçuş eğitim sistemleri (Ticari Pilot Lisansı - CPL ve Çoklu Ekip Pilot Lisansı - MPL) incelendiğinde, NTS eğitiminin ne zaman verilmesi gerektiği konusunda devam eden tartışmalar bulunduğu görülmektedir. Çoğu eğitmen teknik bec


Takipçiler Liderden Ne İster?
Gallup tarafından yayımlanan ve Dünya Hükümetler Zirvesi'nde tanıtılan Global Leadership Report: What Followers Want (Küresel Liderlik Raporu: Takipçiler Ne İster?) adlı araştırma dokümanı, modern liderliğin temel taşlarını yeniden tanımlamaktadır. Küresel Mutluluk Merkezi ve Küresel Emniyet (Safety) Araştırma Merkezi gibi çeşitli birimleriyle toplumların nabzını tutan Gallup'un bu raporu, 52 ülkede gerçekleştirilen anketlere ve onlarca yıllık araştırmalara dayanmaktadır. B


Havacılıkta “Yeterince Normal” Yanılgısı
Sivil havacılıkta uçuş emniyetinin en temel yapı taşlarından biri iletişimdir. Gökyüzündeki ve yerdeki operasyonların güvenli bir şekilde yürümesi, kokpit ile kule arasındaki bilgi alışverişinin kusursuz olmasına bağlıdır. Peki, her iki taraf da doğru iletişimi kurduğuna emin olduğunda bile gizli bir tehlikeyle karşı karşıya kalabileceğimizi hiç düşündünüz mü? Gelin, havacılık iletişimindeki "Yeterince Normal" (Normal Enough) yanılgısına yakından bakalım. "Tekrar Edin" Deme


Havacılıkta Yorgunluk Yönetimi Kâğıt Üzerinde mi, Gerçekte mi?
European Cockpit Association (ECA) Havacılık Emniyet Koordinatörü Louise Woygnet tarafından kaleme alınan ve 16 Mart 2026 tarihinde LinkedIn platformundaki "European Pilots" sayfasında yayımlanan makale, havacılığın en kritik ama yönetilmesi en zor sorunlarından birine odaklanıyor: Uçuş ekiplerinin yorgunluğu. Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı (EASA) tarafından düzenlenen Uçuş Süresi Sınırlamaları (FTL) ve Yorgunluk Risk Yönetimi (FRM) Konferansı'ndaki izlenimlerini akta


Kokpitte Beklenmeyeni Yönetmek: İrkilme ve Şaşkınlık Anlarında "Reset" Metodu
Bu yazı, Daan Vlaskamp, Annemarie Landman, Jeroen van Rooij ve James Blundell tarafından hazırlanan ve Elsevier'in International Journal of Industrial Ergonomics (2025) dergisinde yayımlanan güncel bir araştırmadan derlenmiştir Günümüz sivil havacılığında güvenlik standartlarının ulaştığı yüksek seviye, pilotlarda doğal olarak "her şeyin normal gideceği" yönünde bilinçdışı bir beklenti yaratır. Ancak işler nadiren de olsa ters gittiğinde, bu durum genellikle aniden gerçekleş


Metacognition (Üstbiliş) ve Duygusal Çeviklik ile Resilience: Pilotun Zihinsel Esnekliği
Kendi düşünme sürecinin farkında olmak ve onu yönetebilmek olarak tanımlayabileceğimiz ve Üstbiliş olarak Türkçeleştirebileceğimiz Metacognition (Üstbiliş), duygusal çevikliğin zihinsel boyutu olarak düşünülebilir. Duygusal çeviklik “nasıl hissediyorum ve buna nasıl tepki veriyorum?” sorusuna odaklanıp zihni sakinleştirir. Böylece zihnimiz “ne düşünüyorum, nerede takıldım, odağımı nasıl yeniden ayarlayabilirim?” sorularını sorduğumuz Metacognition (Üstbiliş)’a hazır hâle


Havacılıkta Assertiveness
1. Giriş Havacılık tarihi incelendiğinde, kazaların önemli bir kısmında, ekip üyelerinin çekingen davranışları veya tam tersi saldırgan tutumları nedeniyle kritik bilgilerin paylaşılamadığı, uyarıların zamanında yapılamadığı görülmektedir. Assertiveness, Webster sözlüğünde "başkalarının haklarını çiğnemeden kendi haklarını savunabilmek, duygu, düşünce ve inançlarını uygun yollarla ifade edebilmek" olarak tanımlanmaktadır (Minibaş-Poussard, 2002). Havacılık bağlamında bu tanım


KOKPİT'TEN Bakış - Sayı 67
Kokpit'ten Bakış 67. Sayısından ilgi duyduğum konularda kendime çıkardığım notlar.. www.talpa.org/publication/temmuz-aralik-2025/ İnsan Faktörü: Pilotlar İçin Hata ve Hata Tekrarı Yazar: N. Temuçin Gürel (AFA Uçuş Okulu Yönetici/Eğitmen). İçerik: Makale, hatanın insan doğasının ayrılmaz bir parçası olduğunu vurgulayarak başlar ve insanların bilinçsiz (bilgi/deneyim eksikliği) veya bilinçli (yanlış, eksik bilgiyle eyleme geçme) olarak nasıl hata yaptıklarını inceler. Havacı


Kabin Ekipleri İçin Şiddetsiz İletişim
Sivil havacılık endüstrisi; yüksek risklerin, gelişmiş teknolojilerin ve insan faktörünün operasyonel başarıda hayati bir rol oynadığı oldukça zorlu bir çalışma alanıdır. Uçaklarda görev yapan kabin ekipleri, genellikle yalnızca yolcu konforuyla ilgilenen yüzler olarak algılansalar da, aslında kabin içindeki uçuş emniyetinin (safety) ve güvenliğinin (security) en temel ve birincil teminatçılarıdır. Dar alanlarda çalışmak, beklenmedik acil durumlar, uyku düzensizlikleri ve far


ARAŞTIRMA (ABD) - "Önce Pilotum Sonra Kadın"
Bu makale, 2024 yılında Journal of Aviation/Aerospace Education & Research (Havacılık/Uzay Eğitim ve Araştırma Dergisi) yayın organında yayımlanan; Kimberly Perkins, Rachael H. Merola, Sourojit Ghosh ve Cecilia Aragon tarafından kaleme alınan araştırmaya dayanmaktadır. Günümüzde kadınlar eğitimde ve iş gücünde tarihin en yüksek temsil oranlarına ulaşmış olsalar da, havacılık sektörü—özellikle de kokpit—bu ilerlemenin çok gerisinde kalmıştır. Şaşırtıcı bir gerçekle başlayalı


Methodology Proposal for Selecting Captain Candidates Using Harrison Assessments Talent Solution (HATS)
This document outlines a comprehensive, data-driven methodology for identifying and selecting the most suitable captain candidates using the Harrison Assessments Talent Solution (HATS). The process is structured around five key steps, utilizing customized behavioral data and targeted reporting. Step 1: Establishing the Baseline – "Job Success Formula - Suitability Traits" The first step in the selection process is to define the behavioral requirements for the role by creatin


Genç Pilotlar İçin Atomik Alışkanlıklar ve Performans Optimizasyonu
Ayça Mumkule & Eray Beceren - Anahtar Eğitim Ticari havacılık sektörü, teknik beceriye ek olarak, sarsılmaz bir disiplin, yüksek durumsal farkındalık ve sürekli gelişim döngüsü gerektiren dinamik bir alandır. Genç pilotlar için mesleki kariyerlerinin başlangıcı, sadece uçuş saatlerini kaydetmekten ibaret değildir; bu süreç, emniyeti ve operasyonel verimliliği merkeze alan bir profesyonel kimliğin inşa edilmesidir. James Clear’ın "Atomik Alışkanlıklar" felsefesinde belirtti


Havacılıkta Artan Bilişsel Yük ve Üç Katmanlı Emniyet Kontrol Modeli
Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) tarafından 16 Şubat 2026 tarihinde yayımlanan "Jazeera Airways – İlk Kuveyt Havacılık Emniyeti Forumu ve Mürettebat Refahı En İyi Uygulamaları" başlıklı belgede, modern havacılık sektöründe personel sağlığı ile operasyonel emniyet arasındaki kritik ilişki ele alınmaktadır. 28 Ekim 2025 tarihinde Jazeera Airways 'in ev sahipliğinde, Kuveyt'in 2035 Vizyonu doğrultusunda gerçekleştirilen bu forum; düzenleyicileri, operatörleri ve


Havacılık Emniyetinde Çift Tehlike: Yorgunluk ve Dijital Dikkat Dağınıklığı
Havacılık emniyetinin en büyük insan faktörleri zorluklarından biri, pilotların kritik anlarda performansını doğrudan etkileyen yorgunluktur . Geleneksel olarak uzun görev günlerinden kaynaklanan yorgunluğun yanı sıra, günümüzde bilişsel kapasiteyi tüketen kronik dikkat dağınıklığı yeni bir tehlike kaynağı olarak öne çıkmaktadır. Bu yazı, havacılık camiasındaki tartışmaları, yorumları ve paylaşımları bilimsel verilerle birleştirerek, bu iki yorgunluk türünün yönetimi ve önle


Kabin Ekipleri İçin Kritik Eğitim Eksiği: "Startle and Surprise"
Havacılık emniyetinde pilotların eğitimi üzerine sayısız çalışma yapılırken, yolcu kabinindeki emniyetin belkemiği olan kabin memurlarının kritik bir konuda yalnız bırakıldığı ortaya çıktı. Alex Pollitt ve Daan Vlaskamp tarafından yürütülen yeni bir araştırma, kabin ekiplerinin ani ve beklenmedik olaylar karşısında yaşadığı "İrkilme ve Şaşkınlık" (Startle and Surprise - S&S) durumunu yönetmek için yeterli eğitime sahip olmadığını ve bunun ciddi sonuçlar doğurabileceğini göste


Milano Malpensa Boeing 777 Kuyruk Çarpması Olayında İnsan Faktörleri
9 Temmuz 2024 tarihinde, LATAM Airlines'a ait PT-MUG tescilli Boeing 777-300ER tipi uçak, Milano Malpensa Havalimanı'ndan (MXP) Sao Paulo'ya (GRU) gerçekleştirilen kalkış sırasında pist yüzeyine kuyruk çarpmıştır (tail strike). Olayın temel nedeni, uçağın kalkış ağırlığının (Takeoff Weight) performans hesaplama uygulamasına ve uçuş yönetim bilgisayarına (FMC) yaklaşık 100 ton eksik girilmesi, bunun sonucunda da kalkış hızlarının (V1, VR, V2) olması gerekenden çok daha düşük


Pilotluğun Sessiz Yükü: İnsan ve Makine Arasındaki Çelişki
Havacılık dünyası dışarıdan bakıldığında disiplin, üniforma ve seyahat özgürlüğü ile özdeşleştirilen prestijli bir alan olarak görülür. Ancak Carine Lage tarafından paylaşılan "Bir Pilotun İtirafı: Pilotluk Mesleğinin Sessiz Yükü" (A Pilot’s Confession. The Silent Weight of the Pilot Profession) başlıklı makale, kokpitin kapıları ardındaki psikolojik ve insani maliyeti gözler önüne sermektedir. Anonim bir pilotun gerçek yaşam deneyimlerine dayanan bu anlatı, pilotların sade


Nöroplastisite: Beyniniz Öğrenme ve Deneyimle Nasıl Değişir?
Beynimiz, doğduğumuz andan itibaren sabit kalan bir organ değildir. Aksine; öğrenme, deneyimler, dikkat ve çevresel faktörlere tepki olarak sinirsel (nöral) bağlantılarını yaşam boyu değiştirme yeteneğine sahiptir. Bu mucizevi yeteneğe Nöroplastisite denir. Peki, günlük alışkanlıklarımız beynimizin fiziksel yapısını nasıl şekillendiriyor? Beynimizi "gerileten" ve "geliştiren" faktörler nelerdir? 1. Beyin Hangi Durumlarda Geriler? (Risk Faktörleri) Beyin, "kullan ya da kaybet


KOKPİTTE İLETİŞİM: Corporate Airlines Uçuş 5966
Tarih : 19 Ekim 2004. Hava Yolu Şirketi : Corporate Airlines (American Connection adına). Hava Aracı Tipi : BAE Systems BAE-J3201 (Jetstream 32). Konum : Kirksville Bölge Havalimanı (IRK) yakınları, Missouri. Uçuş Rotası : St. Louis (STL) - Kirksville (IRK). Kaza Nedeni : Pilotların prosedürleri takip etmemesi, gerekli görsel referanslar olmadan asgari alçalma irtifasının (MDA) altına inmeleri ve görev paylaşımı ile profesyonellik kurallarını ihlal etmeleri. Can K


Havacılık Eğitiminde Yeni Bir Dönem: "Mış Gibi" Yapmaktan Ölçülebilir Başarıya
Havacılık emniyetinin en kritik bileşenlerinden biri olan "İnsan Faktörleri" , 6–7 Aralık 2025 tarihlerinde düzenlenen 7. Havacılık, Uzay ve Psikoloji Kongresi ’nde Prof. Dr. Vahap Önen ’in sunduğu kapsamlı çalışma ile masaya yatırıldı. Prof. Dr. Önen, "Havacılıkta İnsan Faktörleri Eğitimi" başlıklı sunumunda, mevcut eğitim sisteminin tıkanıklıklarını analiz ederek, sadece pilotları değil tüm havacılık ekosistemini kapsayan bütüncül bir model önerisinde bulundu. 1. Mevcut D
bottom of page

